ၿဗိတိသွ်စုိးမွဳေအာက္ရခုိင္ၿပည္နယ္

၁၈၂၆ ခု ဧၿပီလ (၂၆) ရက္ေန႔ Mr. Charles Paton အစီရင္ခံစာ အရ တုိင္း ၿပည္ တာ ၀န္ ထမ္း ေဆာင္ ခဲ႔ ေသာ မြတ္ ဆ လင္ အၾကီး အ ကဲ မ်ားရခုိင္ေဒသ ရွိမြတ္ ဆလင္မ္လူဦးေရအေၾကာင္း တစ္ ေစ႔ တစ္ ေစာင္း


ရခုိင္ၿပည္လူဦးေရ အေၾကာင္းေလ ႔လာ သုံးသပ္ရာတြင္ ရခုိင္ၿပည္ကုိ ၿဗိတိသွ် East India Company က (၁၈၂၄ ) ခုႏွစ္ တြင္ ပထမ အဂၤလိပ္ၿမန္မာ စစ္ပြဲ အၿပီး သိမ္းပုိက္ခဲ႔သည္။ East India Company ပုိင္နက္ ၿဖစ္လာခဲ႔ၿပီးေနာက္ ပုိင္း Mr. Charles Paton ရခုိင္ၿပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၿဖစ္လာခဲ႔သည္။
Mr. Charles Paton သည္ ရခုိင္ၿပည္နယ္အႏွံ႔ သြားေရာက္ ေလ႔ လာၿပီးေနာက္
ရခုိင္ၿပည္ ၏ ပထ၀ီ အေနအထား၊ သမုိင္း ၊ လူဦးေရ ၊ေဒသခံ တုိ႔၏ ဓေလ႔ထုံးစံ အေလ႔အထ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ႏွင္႔ ကုန္ထုတ္ လုပ္မွဳ စသည္ တုိ႔ကုိ အေသး စိတ္ေဖၚၿပထားသည္႔ Report (အစီရင္ခံစာ) တစ္ေစာင္ ကုိ ၁၈၂၆ ခု ဧၿပီလ (၂၆) ရက္ေန႔ ရက္စြဲၿဖင္႔ ေရးသားၿပဳစုခဲ႔သည္။
အဆုိပါ အစီရင္ခံစာသည္ Documentary Evidence ၿဖစ္ၿပီးႏွစ္ဖက္ အၿငင္း ပြားစရာမရွိပါ။ ၎ အစီရင္ခံ စာမွာ စာမ်က္ႏွာေပါင္း (၃၆)မ်က္ႏွာ ပါရွိ သည္။ ၁၈၂၆ ခု ဧၿပီလ (၂၆) ရက္ေန႔ ရက္စြဲၿဖင္႔ ေရး သားၿပဳ စုခဲ႔ေသာ ၎ Report (အစီရင္ခံစာ) အရ ထုိအခ်ိန္တြင္ လူဦးေရ တစ္သိန္း (၁၀၀၀၀၀) ထက္ မပုိ ေၾကာင္းေဖၚၿပ ထားသည္ေတြ႔ရ သည္။၎အစီရင္ခံ စာပါ အေၾကာင္း အရာကုိ ေအာက္တြင္ ဖတ္ရွဳ ေလ႔ လာနဳိင္ပါသည္။
Mr. Charles Paton ၏ Report (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၁) မွ (၃၅) ထိ Mr. Robertson က ကြ်န္းအုပ္(နယ္ေၿမေခါင္းေဆာင္) အၿဖစ္တာ၀န္ေပးအပ္ ခဲ႔ေသာ စာရင္းအေသးစိတ္ၿဖစ္တယ္။ အစီရင္ခံစာ ၏ စမ်က္ႏွာ (၂)တြင္ ရခုိင္ေဒသကုိ
ေၿမာက္ဦး မွ အပ က်န္ေဒသ ကုိ နယ္ေၿမ (၅၅) ခုအၿဖစ္ ပုိင္းၿခား သတ္မွတ္ၿပီး နယ္ေၿမတစ္ခုတြင္ ရြာေပါင္း (၂) ရြာမွ ရြာ(၆၀) ထိ ပါ၀င္ေၾကာင္းေရး သားထားသည္။
ၿမဳိ႕ေတာ္ ေၿမာက္ဦးကုိမူ ၿမဳိ႕သူၾကီးတစ္ဦးႏွင္႔ Acherung (အေရး၀န္) တစ္ဦးတုိ႔က အုပ္ခ်ဳပ္ ေၾကာင္း ေရးသား ထားသည္။ က်န္နယ္ေၿမကုိ ကြ်န္အုပ္တုိ႔က ကြပ္ကဲသည္။
(၁)။ – Mr. Charles Paton ၏ Report (အစီရင္ခံစာ)၏ စာမ်က္ႏွာ (၂၁) နယ္ေၿမ (၁)တြင္ ကြ်န္းအုပ္ တာ၀န္ ယူထားသူမွာ မြတ္ဆလင္အမ်ဳိးသား Sheik Janoo ၿဖစ္ေၾကာင္းေဖၚၿပထားသည္။
(၂)။ – ၎ (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၂) တြင္ နယ္ေၿမ (၂) ၌ Lal Mohammad တုိ႔ကုိ Meeneaylong နယ္၏ကြ်န္း အုပ္ အၿဖစ္ခန္႔ ထားေၾကာင္း ႏွင္႔ ၎တုိ႔သည္ ရခုိင္ေဒသ၏ Thanadras (ရဲအရာ ရွိေဟာင္း မ်ား) ၿဖစ္ေၾကာင္းေဖဓၿပထားသည္။
(၃)။ – ၎ (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၃) တြင္ နယ္ေၿမ (၂၆) ၌ Ibrahim ကုိ ကြ်န္းအုပ္ ခန္႔ ထားေၾကာင္း ၎သည္ ရခုိင္ၿပည္ဖြား မြတ္ဆလင္ ၿဖစ္ေၾကာင္း
ေထာက္လွမ္းေရးဌာန ၌လည္း ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦး တာ၀န္ေပး ထားေၾကာင္းေဖၚ
ၿပ ထားသည္။
(၄)။ – ၎ (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၄) တြင္ Sheik Soojah Kazee အား နယ္ေၿမ (၃၅ – ၃၆ – ၃၇) တုိ႔ ၌ကြ်န္းအုပ္ အၿဖစ္ခန္႔ထားေၾကာင္း ၎သည္ ရခုိင္ၿပည္ဖြားမြတ္ဆလင္တစ္ဦး (Arracan Mussalman) ၿဖစ္ေၾကာင္း ရခုိင္ၿပည္ရွိ မြတ္ဆလင္ အားလုံး ၏ေခါင္းေဆာင္ ၿဖစ္ေၾကာင္း ႏွင္င႔ ၿမန္မာ ဘုရင္လက္ထက္ ရခုိင္ၿပည္၏နယ္ေၿမ (၃ ပုံ ၁ ပုံ) အပုိင္စား အၿဖစ္ ရရွိ Add Mediaထားေၾကာင္း ေဖၚၿပ ထား ပါသည္။
(၅)။ – ၎ (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၆) တြင္ Sheik Soojah Acherung (အေရး၀န္) အားနယ္ေၿမ (၄၇) ၌ နယ္ေၿမ အၾကီး အကဲ အၿဖစ္ခန္႔ ထားေၾကာင္း၊ သူသည္ (Arrcan Mussalman) ရခုိင္ၿပည္ဖြား မြတ္ဆလင္ ၿဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿမန္မာ ဘုရင္လက္ထက္တြင္ ၾကီးမားေသာေဒသကုိ အပုိင္ စားရ ခဲ႔ေၾကာင္းေဖၚၿပ ထား သည္။ထုိစာမ်က္ႏွာတြင္ပင္ Areer Allee ကုိနယ္ေၿမ (၄၈) ၌ ကြ်န္း အုပ္ ခန္႔ ထားေၾကာင္း၊ သူသည္ ၿမန္မာဘုရင္ လက္ထက္ Cox’s Bazar ထက္ေၿပး တိမ္းေရွာင္ခဲ႔ ၿပီး ယခု ရခုိင္ၿပည္သုိ႔ ၿပန္လည္ေရာက္ ရွိလာ သူၿဖစ္ေၾကာင္းေဖၚ ၿပထားသည္။
(၆)။ – ၎ (အစီရင္ခံစာ) စာမ်က္ႏွာ (၂၇) တြင္ Mohamed Haeef (ခ) Bong Naproo နယ္ေၿမ (၅၂) ကြ်န္အုပ္ ခန္႔ထားေၾကာင္း၊ ၎ သည္ Arracan Mussalman (ရခုိင္ၿပည္ဖြားမြတ္ဆလင္) တစ္ဦး ၿဖစ္ေၾကာင္း ႏွင္႔ ၎သည္ ၿမန္မာဘုရင္လက္ ထက္တြင္ လူမ်ဳိး စုေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ၿဖစ္ ေၾကာင္း ေဖၚၿပ ထားသည္။
(၇)။ – ထုိစာမ်က္ႏွာတြင္ပင္ Hassan Allee အားနယ္ေၿမ (၅၃)၌ ကြ်န္းအုပ္ ခန္႔ထားေၾကာင္း သူသည္ Arracan Mussalman (ရခုိင္ ၿပည္ ဖြားမြတ္ ဆလင္) တစ္ဦးၿဖစ္ေၾကာင္း ႏ်င္႔ ႆည္ ရခုိင္မင္း၏ ကုိယ္ရံေတာ္ တပ္မွဴး (Sword Bearer) ဓါးပုိင္ၾကီးၿဖစ္ ခဲ႔ေၾကာင္းေဖၚၿပထားသည္။
(၈)။ – တစ္ဆက္တည္းမွာပင္ Shawayoo (ေခၚ) Sheik Umr Khutob အား နယ္ေၿမ (၅၄)၌ ကြ်န္းအုပ္ ခန္႔ ထားေၾကာင္း ၎သည္ Arracan Mussalman (ရခုိင္ၿပည္ ဖြားမြတ္ဆလင္) တစ္ဦးၿဖစ္ ေၾကာင္းႏွင္႔ ၿမန္မာ ဘုရင္ လက္ထက္ တြင္ Acherung (အေရး၀န္) တစ္ဦး ၿဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚၿပ ထား သည္။
(၉)။ – ထုိစာမ်က္ႏွာတြင္ Areer Allee (ေခၚ) Mong La (ေမာင္လွ) အားနယ္ေၿမ (၅၅) ၏ ကြ်န္းအုပ္ အၿဖစ္ ခန္႔ ထားေၾကာင္း၊၎သည္ Arracan Mussalman (ရခုိင္ၿပည္ဖြားမြတ္ဆလင္) တစ္ဦးၿဖစ္ ေၾကာင္း ႏွင္႔ၿမန္မာ ဘုရင္ လက္ထက္ တြင္ ရဲအရာရွိ တစ္ဦး ၿဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚၿပ ထား သည္။
(၁၀)။ – စာမ်က္ႏွာ (၃၀) တြင္ (ရမ္းၿဗဲ) Ramree ေဒသနယ္ေၿမ (၂၄) ၌ Ubidul Kareem ႏွင္႔ Napfroo တုိ႔ကုိကြ်န္း အုပ္ အၿဖစ္ ခန္႔ထားေၾကာင္း Ubidul Kareem သည္ နယ္ေၿမခံ Mussalman စာမ်က္ႏွာ (၃၀)တြင္ (ရမ္းၿဗဲ) Ramree ၿမဳိ႕၏ ရပ္ကြက္ (၁) ၌တစ္ ဦးၿဖစ္ေၾကာင္း ႏွင္႔ လူမ်ဳိးစု ေခါင္ေဆာင္ တစ္ဦးၿဖစ္ ေၾကာင္း
ေဖၚၿပထားသည္။
(၁၁)။ – စာမ်က္ႏွာ (၃၁)တြင္ (ရမ္းၿဗဲ) Ramree ၿမဳိ႕၏ ရပ္ကြက္ (၁) ၌ Namoochay အား တာ၀န္ခံ ခန္႔ ထားေၾကာင္း ထုိရပ္ကြက္ တြင္ Mussalman မ်ားအား အဓိက ေန ထုိင္ေစခဲ႔ေၾကာင္း ႏွင္႔ ထုိအတြက္ေၾကာင္း Mussalman ထဲမွ တာ၀န္ခံ ခန္႔ ထားေၾကာင္း ေဖၚၿပထားသည္။
(၁၂)။ – Mugh (ရခုိင္) အမ်ဳိးသားမ်ားႏွင္႔ Burmese (ဗမာ) အမ်ဳိးသားမ်ား ကုိလည္း ကြ်န္းအုပ္ ထားေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ တြင္ေဖၚၿပထားသည္။ ရခုိင္အမ်ဳိးသား ကြ်န္အုပ္မ်ား ေဖၚၿပရာ၌ အသုံး အနဳန္း (၃) မ်ဳိး ကုိေတြ႔ရသည္။ Arracan Mug ( ရခုိင္ၿပည္ဖြား Mug လူမ်ဳိး) Ramoo Mug ( စစ္ တ ေကာင္းၿပည္ဖြား Mug လူမ်ဳိး) Remigrant Mug ( ရခုိင္ၿပည္ မွထြက္ေၿပးၿပီး ၿပန္၀င္ေရာက္ လာ သူ Mug လူမ်ဳိး) ဟူ၍ (၃) မ်ဳိးေဖၚၿပထားသည္။ ရခုိင္ လူမ်ဳိးကြ်န္းအုပ္မ်ားအနက္ Ramoo Mug (ရာမူးဖြား ရခုိင္) အမ်ားအၿပား ပါရွိ သည္ ကုိေတြ႔ရသည္။

See more: http://www.rvisiontv.com/charles-patons-a-short-report-on-arakan/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: