ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ မဂိုေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ အုတ္ဂူရဲ႕ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ေတြ

ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ရန္ကုန္ကို ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးလိုက္တဲ့ အိႏၵိယရဲ႕ ေနာက္ဆံုး မဂိုမင္းဆက္ မဟာဒူးရွားဇဖားဟာ ၁၈၆၂ ခုႏွစ္မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဓာတ္ပံု - Rex/Universal History Archiveၿဗိတိသွ်အစိုးရက ရန္ကုန္ကို ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးလိုက္တဲ့ အိႏၵိယရဲ႕ ေနာက္ဆံုး မဂိုမင္းဆက္ မဟာဒူးရွားဇဖားဟာ ၁၈၆၂ ခုႏွစ္မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဓာတ္ပံု – Rex/Universal History Archive

ပါကစၥတန္သမၼတ အဆစ္ဖ္အလီဇာဒါရီ တစ္ေယာက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ
ျမန္မာႏိုင္ငံကို အလည္အပတ္လာခဲ့စဥ္မွာ ရန္ကုန္က အထူးအထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အအံု
တစ္ခုဆီကိုလည္း သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံရဲ႕ ေနာက္ဆံုးမဂိုမင္းဆက္ (၁၈၃၇-၁၈၅၇) ဗဟာဒူးရွားဇဖားရဲ႕ ဂူဗိမၼာန္ပါ။
အဲဒီမွာ သူက အမွတ္တရပန္းေခြခ်ခဲ့ၿပီး ဂူဗိမၼာန္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ကိုလည္း
အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀,၀၀၀ လႉဒါန္းခဲ့ပါတယ္။

“ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလွေသာေခတ္တြင္ ေန၀င္ခ်ိန္ကိုေရာက္ခဲ့ရေသာ္လည္း သည္းခံျခင္းတရားကို
လက္မလႊတ္ခဲ့ေသာ၊ ဘုရားသခင္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္ကို အျမဲသိျမင္ ခ်ီးမြမ္းခဲ့ေသာ၊
လူမသိသည့္ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦးအျဖစ္ ကဗ်ာမ်ား ဆက္လက္သီကံုးခဲ့သူ မဂိုေနာက္ဆံုးမင္းဆက္
ဗဟာဒူးရွားဇဖားအား ကြ်ႏ္ုပ္ ေလးစားစြာဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္”လုိ႔ ဧည့္သည္ေတာ္မွတ္တမ္းစားအုပ္
မွာ သမၼတက အမွတ္တရ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ ဒီေနရာဟာ ပါကစၥတန္သမၼတရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္တစ္ခုအျဖစ္
ပါ၀င္ခဲ့ရတာပါလဲ။

ဗဟာဒူးရွားဇဖား ကို(တာကိုမဂိုမ်ဳိးႏြယ္ရဲ႕ ဆြန္နီမြတ္စလင္မ္ ပါရွားမင္းဆက္တစ္ခုျဖစ္တဲ့)Timurid
မင္းဆက္အင္ပါယာအတြင္း ၁၇၇၅ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။

၁၈၃၇ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ သူ႔ဖခင္ကြယ္လြန္သြားတဲ့အတြက္ နာမည္ေက်ာ္
အူရ္ဒူကဗ်ာဆရာတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ဘာသာတရားကိုင္း႐ိႈင္းသူ တစ္ဦးျဖစ္သလို အဆင့္ျမင့္လွတဲ့
စာလံုးအလွေရးသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဇဖားဟာ သူ႔အသက္ ၆၂ ႏွစ္မွာ မဂိုဘုရင္ ျဖစ္လာခဲ့ပါ
တယ္။

ဒါေပမဲ့ သူဟာ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္ဘုရင္ တစ္ဦးသာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ တိုင္းေရးျပည္ေရးကို
စိတ္မ၀င္စားပါဘူး။ ကဗ်ာဆရာေတြဟာ ႀကီးႀကီးမားမားေတြ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ သမိုင္းမွာ
ေတြ႕ရခဲလွပါတယ္။

၁၈၅၇ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီကို အိႏိၵယသားေတြက ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ စတင္ ေတာ္လွန္
ပုန္ကန္ခဲ့ပါတယ္။

Sepoy Mutino လို႔ ေခၚၾကတဲ့ ဒီပုန္ကန္မႈကို ၁၉ ရာစုအတြင္း ဥေရာပအင္ပါယာကို ဆန္႔က်င္ခဲ့တဲ့
ေတာ္လွန္ေရးေတြထဲမွာ အေရးအပါဆံုး ကိုလိုနီစနစ္ ေတာ္လွန္ေရးအျဖစ္ သမိုင္းပညာရွင္ေတြက
သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ဒီပုန္ကန္မႈေၾကာင့္ ဇဖားဘုရင္ဟာ သူ႔မိသားစု၀င္တခ်ဳိ႕နဲ႔အတူ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီနယ္ေျမတစ္ခုျဖစ္တဲ့
ျမန္မာႏိုင္ငံဆီ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးတာကို ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဇဖားဟာ ေတာ္လွန္ေရးကို အားေပးေထာက္ခံသူအျဖစ္ သူ႔အလုိလို ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့ရပါတယ္။

အိႏိၵယ ႏိုင္ငံက ဟိႏၵဴေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအားလံုးကို စုစည္း ညီၫြတ္မႈရွိေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့
ေခါင္းေဆာင္ဟာ သူပဲရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကတဲ့အတြက္ ေဒသခံလယ္သမား ေတာ္လွန္ေရး
တပ္သားေတြဟာ အေရွ႕အိႏိၵယကုမၸဏီမွာ သူ႔ကို စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္အျဖစ္ သူ႔ဆႏၵမပါဘဲနဲ႔ စာရင္းသြင္း
ခဲ့ပါတယ္။

သူက ကန္႔ကြက္ေပမယ့္လည္း ဥေရာပသား ၅၂ ဦးအသတ္ခံရတဲ့ အမႈမွာ သူလည္း ပါ၀င္
ပတ္သက္ခဲ့ ရပါတယ္။

၁၈၅၇ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီကို အိႏၵိယသားေတြ ေတာ္လွန္စဥ္အတြင္း ဇဖားဘုရင္နဲ႔ သားေတာ္ေတြဟာ ေဒလီမွာတည္ရွိတဲ့ မြန္ဂိုဧကရာဇ္ Humayun ရဲ႕ အုတ္ဂူမွာ သြားေရာက္ခိုလႈံခဲ့ၾကပါတယ္။ ဓာတ္ပံု - Wikimedia Commons၁၈၅၇ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီကို အိႏၵိယသားေတြ ေတာ္လွန္စဥ္အတြင္း ဇဖားဘုရင္နဲ႔ သားေတာ္ေတြဟာ ေဒလီမွာတည္ရွိတဲ့ မြန္ဂိုဧကရာဇ္ Humayun ရဲ႕ အုတ္ဂူမွာ သြားေရာက္ခိုလႈံခဲ့ၾကပါတယ္။ ဓာတ္ပံု – Wikimedia Commons

ၿဗိတိသွ်အစိုးရဟာ သူ႔ကုိ ႏိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈနဲ႔ သူပုန္ေတြကို အားေပးကူညီမႈအတြက္
႐ံုးတင္စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံသားေတြကေတာ့ သူ႔ကို ရဲစြမ္းသတၱိရွိတဲ့ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္တိုက္ပြဲ၀င္သူ
တစ္ဦးအျဖစ္ ႐ႈျမင္ၾကပါတယ္။

စြဲခ်က္ေတြအားလံုး အတြက္ သူ႔မွာအျပစ္ရွိတယ္လို႔ တရား႐ံုးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီလိုေတာ္လွန္ပုန္ကန္တဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရဟာ မဂိုအစိုးရနဲ႔ အေပးအယူ
မညိႇႏိႈင္းေတာ့ဘဲ ႏိုင္ငံရဲ႕အာဏာကုိ သိမ္းယူဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီး တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရအဖြဲ႕
(၁၈၅၈-၁၉၇၄) ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။

ဇဖားဘုရင္ကိုေတာ့ တျခားအျပစ္ဒဏ္မခ်ဘဲ ျပည္ႏွင္ ဒဏ္ေပးလိုက္ပါတယ္။

သူ႔ကို မိဖုရား ဇိနတ္မဟာလ္နဲ႔ က်န္တဲ့ေတာ္၀င္မိသားစု၀င္ တခ်ဳိ႕နဲ႔အတူ ရန္ကုန္ကို
ပို႔လိုက္ပါတယ္။

သူ႔မိသားစု၀င္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ၿဗိတိသွ်ဗိုလ္မႉး၀ီလ်ံေဟာ့ဒ္ဆန္က ေဒလီမွာ ခ်က္ခ်င္း
သုတ္သင္ခဲ့ၿပီး သားေတာ္သံုးပါးရဲ႕ ဦးေခါင္းကိုလည္း ဇဖားဘုရင္ဆီ ပို႔ေပးခဲ့ပါတယ္။

ေဒလီကေန သူထြက္သြားရတဲ့အေနအထားဟာ ၁၆ ရာစုအလယ္ပိုင္းကေန ၁၈ ရာစု
အေစာပိုင္းအတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ အိႏၵိယတိုက္ငယ္ေလးမွာ အုပ္စိုးခဲ့တဲ့
မဂိုအင္ပါယာရဲ႕ နိဂံုးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ပါရွားက စတင္ခဲ့တဲ့ မဂိုမြတ္စလင္အင္ပါယာဟာ ေအာင္ျမင္မႈ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ခဲ့တဲ့
အခ်ိန္မွာ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ႕ ေလးပံုတစ္ပံုေလာက္ကို အုပ္စိုးခဲ့ပါတယ္။

ဒီအင္ပါယာလက္ထက္မွာ အိႏိၵယႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ျဖစ္ထြန္းစည္ပင္ခဲ့ပါတယ္။

တူညီတဲ့ေငြေၾကးစနစ္နဲ႔ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးစနစ္ေတြကို စီစဥ္ေပးခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံကို ေပါင္းစည္းခဲ့
သလို ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးေတြကိုလည္း ေပၚေပါက္ျဖစ္ထြန္းေစခဲ့ပါတယ္။

တပ္ဂ်္မဟာ၊ ရက္ဒ္ဖို႔တ္ခံတပ္၊ အာဂရာခံတပ္၊ လာဟိုက ရွယ္လီမာဥယ်ာဥ္ စတာေတြဟာ
မဂိုေတြ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ အေကာင္းဆံုး အေဆာက္အအံုေတြထဲက တခ်ဳိ႕ပါ။

အဲဒီအေဆာက္အအံု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေနရာေတြအျဖစ္
ယူနက္စကိုက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: