Category Archives: သမုိင္း

ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာေ၀သာလီေခတ္အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ဗုဒၶ မပြင့္မွီ ကတည္း က ရခိုင္ ေဒသရဲ႕ မူလ ဘူတ လူမ်ိဳး Native of Arakan ျဖစ္ တယ္

Posted by danyawadi on in Arakan History, သတင္းမ်ား, Videos

 

https://www.facebook.com/photo.php?v=1442036279395893&set=vb.100007686035185&type=2&theater

ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာ ေ၀သာလီေခတ္ အခ်ိန္ကာလ အားျဖင့္ ဗုဒၶ မပြင့္မွီကတည္းက ရခိုင္ေဒသရဲ႔ မူလဘူတ လူမ်ိဳး Native of Arakan ျဖစ္တယ္။ ရခိုင္မွာ ဘဂၤလီ ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဟိႏၵဴ ဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့ လူမ်ိဳးကိုပဲ ေခၚပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက မဟာေမဒင္ (မြတ္ဆလင္) ျဖစ္လို႔ သူတို႔ကို သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဘဂၤလီ လို႔ အမည္ေပးခဲ့တာ မရွိဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဘဂၤလီ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က မဟုတ္ဘူး၊ ရခိုင္ေဒသရဲ႔ မူလဘူတ လူမ်ိဳး ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀- ၅၀၀၀ ကပဲ ရွိတဲ့ လူမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ သူတုိ႔ကို ေမာင္းထုတ္ သတ္ျဖတ္ေနျခင္း ဟာ မတရားစြပ္စြဲ သမိုင္းလိမ္ၿပီး လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္ေနျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္-။

လင္႔ကုိ ႏွိပ္ ၍ ဗီဒီ ကုိ ၾကည္႔

ထိုင္းတစ္ႏိုင္ငံလံုးကို ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္း ရွင္းျပၿပီ။

https://www.facebook.com/photo.php?v=1442036279395893&set=vb.100007686035185&type=2&theater

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ရဲ ႔ေသတမ္းစာ

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ရဲ ႔ေသတမ္းစာတဲ့…ဖတ္ၿပီးမ်က္ရည္ေတာင္က်တယ္..

ဖတ္ျဖစ္ေအာင္ဖတ္ႀကည့္ႀက……..

(အလြန္ေလးစားဂုဏ္ယူမိပါတယ္ အေမရယ္..ၾကီးျမတ္လြန္းတဲ့ စိတ္ဓါတ္ပါဘဲ) ခ်စ္ေမေမေဒၚစု ရဲ႕ေသတမ္းစာေလးကိုအားၾကမိပါတယ္ခင္ဗ်ာ

 

*ဘဝ ဟူသည္

တိုေတာင္း လွေပစြ.

ကန္ေရျပင္၌ တက္ေသာ

ေရပြက္မ်ွသာ ျဖစ္တယ္။*

 

*ေကြးေသာလက္မ်ား

ဆန္ ့မသြားမီ

မတည္ ေသာ အသက္

ခႏၶာ ဟူသည္

ဇာတိ ဇရာ မရဏ

ေသာက ပရိေဒ၀ အနိစၥ

အျမဲမွန္ကန္ေသာ အရာ

မျမဲျခင္းသာ ျဖစ္တယ္။

ဘုရားရွင္ေသာ္မွ မလႊဲနိုင္တဲ့တရား.

အနိစၥ ေသဆံုးျခင္း၏ တရား။*

*တေန ့တခ်ိန္

ေလမွာလြင့္ေသာ..ပြင့္ခ်ပ္ငယ္ႏွယ္

ကၽြန္မ ေသဆံုးပါလိမ့္မယ္။

ကၽြန္မ အသက္ လူၾကီးအရြယ္

သြားရမဲ့လမ္း ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။*

 

*ကၽြန္မ ကိုယ္ ကၽြန္မ

ေဖေဖ့လို အာဇာနည္လို ့မယူဆပါဘူး။

အမွန္တရားနဲ့ တရားဥပေဒသာ

ျမတ္နိူးပါတဲ့ သာမန္လူ

ျမန္မာအမ်ိဳးေကာင္းစားေရးကို

ေရွးရွဴသူသာျဖစ္တယ္။*

 

*အကယ္၍ ကၽြန္မ ေသလြန္တဲ့အခါ

မငိုပါနဲ ့ မပူေဆြးၾကပါနဲ ့

ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ စ်ာပနပြဲ မလုပ္ၾကပါနဲ ့။

 

ကၽြန္မ ကိုခ်စ္သူ မခ်စ္သူ

မည္သူမဆို လာရွဴနိုင္တယ္

ပုပ္ပြ ဖူးေယာင္ လူေသေကာင္၏

မ်က္ျမင္မုခ် အသုဘ ကမၼဌာန္း..

အိုနာ ေသျခင္း၏ မျမဲေသာလမ္း။*

 

*ကၽြန္မ ေသဆံုးျပီးေနာက္

ခ်န္ထားခဲ့ပါရေစ။

ကၽြန္မ၏ အထြ႗္ျမတ္ေသာ ဆံပင္

ေရႊတိဂံုဆံေတာ္ရွင္သို ့လွဴဒါန္းပါ။

 

ကၽြန္မ၏ မ်က္ၾကည္လႊာ..

အလင္းမရသူကို လွဴဒါန္းေပးပါ။

 

ကၽြန္မ၏ ႏွလံုးသား..ေက်ာက္ကပ္

အသည္း ကလီဇာမ်ား

ေကာင္းေသးပါက လိုအပ္သူမ်ားအားလွဳဒါန္းေပးပါ။*

*မသာတစ္ေခါက္ ေက်ာင္းဆယ္ေခါက္

နာေရးကူညီေသာ ေစတနာရွင္

စင္ၾကယ္ေသာကုသိုလ္နဲ့ ကိုေက်ာ္သူ

ကၽြန္မ အသက္မဲ့ ခႏၶာ ကို လွဴပါတယ္။

ဖုတ္က်ည္းသျဂၤ ိဳလ္ေပးပါ။*

 

*ပုပ္ပြလာမဲ့ ခႏၶာအား

မီးသျၤဂိဳလ္ျပီး..

ရလာေသာခႏၶာ၏ ျပာေျမဇာ

အပင္တို ့အတြက္ ေျမၾသဇာေၾကြးေပးပါ။*

 

*ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားအတြက္

ကၽြန္မ၏ ေနအိမ္ (သို ့) က်မ၏အက်ဥ္းေထာင္

အင္းစိန္ ေထာင္ခြဲ

အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္း

ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ျပတိုက္အျဖစ္

ကၽြန္မ၏ အသံုးအေဆာင္..စာအုပ္

တီးသူမဲ့ေသာ စႏၵယား

ကၽြန္မ၏ ျမန္မာ အ၀တ္အစား

ရိုးသားေသာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး၏တန္ဖိုးမ်ား.

ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားရွဴျမင္ေစ။*

 

*ကၽြန္မ၏ က်န္ရစ္ေသာ ဘဏ္ေငြသားအနည္းငယ္။

ကၽြန္မ၏ စ်ာပန စရိတ္ ႏွင့္

ဆင္းရဲေသာ သံဃာအိုမ်ား အတြက္က်န္းမာေရး

ဇီ၀ိတဒါန ေဆး အလွဳ

ကြယ္လြန္သူ မိဘမ်ား အမွဳထား၍

ကၽြန္မႏွင့္ ကြယ္လြန္ေသာ ခင္ပြန္းအတြက္

သားမ်ားမွေရစက္ခ်..အမ်ွေ၀ေစခ်င္ပါတယ္။*

 

ကၽြန္မ ရေသာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး နိဳဘယ္ဆုေငြသား

$1.3 million အား

ကိုယ္က်ိဴး အတြက္ မသံုးစြဲ

တျပားမခ်န္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအတြက္

က်မ္းမာေရးနဲ့ ပညာေရး ရံပံုေငြ

လွဳဒါန္းခဲ့ပါတယ္။

ကိုယ္စိတ္နွစ္ျဖာ က်မ္းမာ ခ်မ္းသာၾကပါေစ။

 

ၾကား ၾကားသမွ် အမ်ွ အမ်ွ အမ်ွ ယူေတာ္မူ။*

 

*အမ်ိဳးအတြက္ထားတဲ့ အေမ့ရဲေစတနာကို

နားလည္ ပါရမီျဖည့္ေပးသူ သားမ်ား

အေမဘ၀မွာ ေမြးရက်ိဴးနပ္ပါတယ္။

အေမ့ဘ၀အတြက္အေကာင္းဆံုး

ဘုရားေပးေသာဆုလာဒ္

ဒီသားမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။*

 

*ဒီ သားမ်ား အတြက္..

အေမ ေမြးခဲ့ေသာဇီ၀ိတ အသက္

အေဖေပးခဲ့ေသာ ပညာ မွတပါး

အျခားေပးရန္ စည္းစိမ္ အေမြ မရွိ။

စိတ္ဓါတ္ႏွင့္ၾကံ့ခိုင္ေသာမ်ိဳးရိုး၏အေမြ

ေအာင္ဆန္းမ်ိဳးရိုး..ဆက္က်န္ေနပါေစ။*

 

*အတူေန မမေဒၚခင္၀င္းႏွင့္ သမီးမ်ား

ကၽြန္မအား ေစာင့္ေရွာက္ေသာေက်းဇူး

အထူး မေမ့ပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။*

 

*ေဆး၀ါး ကုသေပးေသာ

ေမာင္ငယ္ ေဒါက္တာတင္မ်ိဴး၀င္း

သမားစိတ္ရင္း ေၾကာင့္ က်မ အသက္ရွည္..

ေက်းဇူးဆပ္စရာ ပစၥည္းမဲ့သူ က်မ

ဦးခ်ျပီး.ဆပ္ပါရေစ။*

 

*ျပည္တြင္းျပည္ပ..

ကၽြန္မကို ခ်စ္ခင္ၾကေသာ

ကၽြန္မကို အားေပးၾကေသာ..

မိတ္ေဆြ သဂၤဟ

သိသူ မသိသူ မွန္သမ်ွ

ကၽြန္မျပဳေသာကုသိုလ္ အဖို ့ဘာဂ ေဝမ်ွပါတယ္။

ရႊင္လမ္းၾကေစ။*

 

*ကၽြန္မ၏ တဦးတည္းေသာ ခ်စ္ရေသာအကိုၾကီး.

ေသြးသားစပ္သူ ဦးေအာင္ဆန္းဦး အတြက္..

ကၽြန္မ အေဖ၏ ပန္းခ်ီတခ်ပ္..

သူမေသခင္..ေခါင္းရင္းမွာ ခ်ိပ္ဖို ့ေပးအပ္ခဲ့တယ္။*

 

*အႏွစ္ ၂၀ သက္တမ္းရ.သက္ေတာ္ရွည္

အေ၀းေရာက္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္

ကၽြန္မ၏ တ၀မ္းကြဲေမာင္ ေဒါက္တာစိန္၀င္း..

ကၽြန္မရဲ့ အႏွစ္ (၂၀) အခ်ဳပ္ကာလအတြင္း

ကၽြန္မ ရတဲ့ဆုေတြလက္ခံတဲ့အခါ စင္ေပၚတက္

မ်က္ႏွာျပ ေဖာ္ရေပးတာ

အထူးေက်းဇူး တင္ပါတယ္။*

 

*ေဖေဖ့မ်က္ႏွာနဲ ့

ကၽြန္မအေပၚ..မရွိတဲ့ အျပစ္ကိုတင္.အကြက္ဆင္

အတင္းေထာင္ခ်..သပ္သ်ွိဳ ျပန္ကယ္ျပတဲ့

အတုယူ ခ်ီးမြမ္းထိုက္ပါေသာ

မွဳးၾကီးသန္းေရႊရဲ့ ေမတၱာ ေစတနာ

မွတ္ေက်ာက္ စာထိုးခဲ့ပါတယ္။

ကလိမ္ျခံဳ နအဖ၏ ဂႏၶ၀င္မိေခ်ာင္းမ်က္ရည္။*

 

*ကၽြန္မ မေခၚဘဲ အလည္တဲ့ဧည့္သည္.

ကၽြန္မ အသက္ေဘးအတြက္ သူ စိုးရိမ္တယ္။

ေမာပမ္း ေမ့လဲေနေသာ ဆီးခ်ိဴလူနာသည္သူ

ပုတုဇၨေနာ ဥမၼတေကာ အဆိုရွိ

တကယ္မွန္ မွန္ မမွန္ မွန္..

ဟုတ္ေသာ္ရွိ မဟုတ္ေသာ္ရွိ

ချမာ..ေစတနာနဲ့ သတိေပးရန္ၾကံတဲ့အတြက္

သူ၏ ထားရွိေသာ ဂရုဏာ ေစတနာ

ေက်းဇူးတင္ပါထိုက္ပါတယ္။*

 

*ကြ်န္မ သြားတဲ့အခါ..

တရား သံေ၀ဂရ..

မ်က္ရည္ မက်ုၾကပါနဲ ့။

မျပီးဆံုးေသးတဲ့ ကၽြန္မရဲ့၀တၱရား

က်ရာေနရာ ကူညီပါ၀င္ ျဖည့္ဆည္းေပးၾကပါ။

 

ကၽြန္မ အတြက္ထားတဲ့ ခ်စ္ေမတၱာ

တိုင္းျပည္အမ်ိဳးအတြက္

လက္ဆင့္ကမ္းၾကိဳးစားေပးပါ။

 

အေဖ ေပးခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေရး

ကၽြန္မ လက္ထက္မွာ မရေသးခင္

ကၽြန္မ ေသလြန္ခဲ့ပါလ်ွင္

ကၽြန္မ ကိုယ္စား တာ၀န္ဆက္ယူေပးနိုင္ေစ.

 

တေန ့မွာ..ေဒါင္းမ်ိဴးႏြယ္ဆက္

ျပန္ေခါင္းေထာင္ထၾကပါေစ

ဒို ့ ျမန္မာအမ်ိဳး..သိကၡာ မ်ိဳးႏြယ္ေဆြ။

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူျခင္းလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ ၿပီး စီး မႈႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ ငံ တြင္ က်င္း ပ သည့္ PGM အစည္း အေ၀းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း သည့္ သတင္း စာ ရွင္း လင္း ပြဲ

https://www.facebook.com/photo.php?v=704711599574669&set=vb.523763414336156&type=2&theater

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျပည္လံုးကြ်တ္ လူဦးေရႏွင့္ အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူျခင္း လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးမႈႏွင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၅ ရက္က အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕၌က်င္း ပသည့္ Partnership Group for Peace, Development and Democracy in Myanmar (PGM) အစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့မႈ အေျခ အေနမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ကို ေမလ (၇)ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၂ နာရီက ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕ မဂၤလာခန္းမ၌ က်င္းပခဲ႔သည္။ အခမ္းအနားတြင္ ဗဟိုသန္းေခါင္စာရင္း ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ လူဝင္ မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္   ျပည္သူ႕ အင္အား ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီက ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျပည္လံုးကြ်တ္ လူဦးေရႏွင့္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမႈလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းေျပာၾကားရာ တြင္   ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပည္လံုးကြ်တ္အဆင့္ သန္းေခါင္စာရင္းကို ၁၉၈၃ ခုႏွစ္က ေနာက္ဆံုး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီဟု ေယဘုယ် ေျပာဆိုေနၾကေသာ္ လည္း ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ေကာက္ယူခဲ့စဥ္က လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားအရ ပဋိပကၡနယ္ေျမမ်ားတြင္ ေကာက္ယူမႈ မျပဳႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ထိုနယ္ေျမမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံ့သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ် သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူခြင့္ မရရွိခဲ့ဘူးဟု ဆိုရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအဖြဲ႕သစ္သည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္ ၃၀ ရက္တြင္ ႏိုင္ငံ့တာဝန္ကို ယူခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏွစ္လအၾကာ ေမ ၂ ရက္မွာ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမည္ဟု ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ တစ္ခ်ိန္တည္း မွာပင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ျပည္လံုးကြ်တ္အဆင့္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူေပးေစလိုေသာ   ျပည္သူမ်ား၏   ေတာင္းဆိုခ်က္ အေပၚ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ားက အဆိုျပဳတင္ျပလာမႈမ်ား ရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ထိုသန္းေခါင္စာရင္းအစီ အမံသည္ ျပည္သူ၏ဆႏၵႏွင့္ အစိုးရ၏ အေကာင္အထည္ေဖာ္ မႈ ေပါင္းစပ္ျဖစ္ေပၚ လာရေသာ အစီအမံတစ္ရပ္ ဟုလည္း ေျပာရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈကို ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏ ပူးေပါင္းပါဝင္ ကူညီမႈျဖင့္ အဆင့္(၄)ဆင့္ပါ အစီအမံကို နာယကႀကီး ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္း ဦးေဆာင္ေသာ ဗဟိုသန္းေခါင္ စာရင္း ေကာ္မရွင္ကေရးဆြဲၿပီး အဆင့္ဆင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ အဆင့္(၄)ဆင့္မွာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္း အဆင့္၊ ေျမျပင္ ကြင္းဆင္းစာရင္း ေကာက္ယူျခင္းအဆင့္ စာရင္းဇယားမ်ား ျပဳစုျခင္းအဆင့္ႏွင့္ စာရင္းထုတ္ျပန္ျခင္း အဆင့္တို႔ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ ကြင္းဆင္း အသိပညာေပး လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားၿပီး ဆံုးၿပီးေနာက္ မတ္လ ၃၀ ရက္မွ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္အထိ ၁၂ ရက္ၾကာ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ ေျမျပင္ကြင္းဆင္း စာရင္းေကာက္ ယူျခင္းလုပ္ငန္းကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ စာရင္းေကာက္ကြက္ေပါင္း ၈၁၀ဝ၀ ခန္႔ရွိၿပီး စာရင္းေကာက္ေပါင္း ၉၀ဝ၀ဝ ခန္႔ႏွင့္ စာရင္းစစ္ေပါင္း ၂၅၀ဝ၀ ခန္႔ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ဤအဆင့္ သည္   စီမံခ်က္အဆင့္ (၂) ထဲက အပိုင္းတစ္ပိုင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအခါ ေကာက္ယူၿပီး ေမးခြန္းစာရြက္မ်ားကို ျပန္လည္စုစည္း သယ္ယူေနသည့္ လုပ္ငန္းကို ေဆာင္ရြက္ေနပါေၾကာင္း၊ တစ္တိုင္းျပည္လံုးက ေကာက္ကြက္ ေနရာေပါင္း ၈၀ဝ၀ဝ ေက်ာ္မွ ၿမိဳ႕နယ္/ခ႐ိုင္/တိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ထိုမွတစ္ဆင့္ ဝန္ႀကီးဌာနကို ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္း၊ ကုန္းေၾကာင္းလမ္းမွ အဆင့္ဆင့္ သယ္ယူေနရျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ စီမံခ်က္အရ ေမလ ဒုတိယပတ္ အတြင္း ၿပီးဆံုးမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ သန္းေခါင္စာရင္းစီမံခ်က္၏ ဒုတိယလုပ္ငန္းစဥ္ ၿပီးဆံုးျခင္းပင္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ေမးခြန္းပံုစံမ်ား ေပ်ာက္ဆံုးျခင္း၊ အထားမွားျခင္းမ်ား မျဖစ္ေစရန္ ေကာက္ကြက္အားလံုးကို အေသးစိတ္ စစ္ေဆးရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ ေကာက္ကြက္မ်ား စစ္ေဆးျခင္း၊ ေကာက္ကြက္ အလိုက္ ေမးခြန္းပံုစံမ်ား ေရတြက္ျခင္း၊ အိမ္ေထာင္စု နံပါတ္ႏွင့္ ေကာက္ကြက္စာရင္းခ်ဳပ္မ်ား အားစစ္ေဆးျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ လုပ္ငန္းထိန္းပံုစံမ်ား၊ ေျမပံုမ်ား ပါရွိျခင္း ရွိ/မရွိ ကိုလည္း စစ္ေဆးရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ထိုလုပ္ငန္းစဥ္ကို ၿမိဳ႕နယ္/ၿမိဳ႕နယ္ခြဲမွ လဝကဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္အတူ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုလံုး ဇြန္လကုန္တြင္ ၿပီးဆံုးမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ သန္းေခါင္စာရင္း၏ တတိယအဆင့္ လုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ စာရင္းဇယား ျပဳစုျခင္းကို စတင္ စမ္းသပ္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထိုအဆင့္ကိုေတာ့ UNFPA အကူအညီျဖင့္ DRS Company က ေခတ္မီနည္းပညာ အေထာက္အကူျပဳ စက္ကိရိယာမ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ယင္းမွာ အၾကမ္းဖ်င္း ကိုးလခန္႔ၾကာျမင့္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ ယင္းေနာက္ စီမံခ်က္ စတုတၳအဆင့္အျဖစ္ အေျခခံလူဦးေရ စာရင္းဇယား ျပဳစုထုတ္ျပန္ျခင္းကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမလခန္႔တြင္ အၿပီးသတ္ ေဆာင္ ရြက္ႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားပါေၾကာင္း၊ ယခုအခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းမွ ေကာက္ယူၿပီးစီးခဲ့ေသာ ေမးခြန္းပံုစံမ်ားကို ျပန္လည္ လက္ခံေနၿပီး စာရင္းဇယားျပဳစုျခင္း လုပ္ငန္းအတြက္ အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ ရြက္ရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ စကင္နာ မဖတ္ခင္တြင္ ျပင္ဆင္ျခင္းလုပ္ငန္း အဆင့္ဆင့္ကို ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သကဲ့သို႔ စကင္နာ ဖတ္ၿပီးခ်ိန္တြင္လည္း အမွားျပင္ဆင္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းစဥ္ကို တစ္ၿပိဳင္ တည္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ထုတ္ျပန္ေၾကညာရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္အားလံုးသည္ ျပန္လည္ စုစည္းရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို စက္ျဖင့္ ျပန္လည္ဖတ္ႏိုင္ေသာ အေျခအေနေပၚ မူတည္ေဆာင္ရြက္ ရမည္ျဖစ္ၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ လက္ဝယ္ကို ေမးခြန္းစာရြက္မ်ား အစံုအလင္ မေရာက္ရွိေသးျခင္းေၾကာင့္ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား အနည္းငယ္ ကြာဟမႈမ်ား ရွိႏိုင္ပါေၾကာင္း၊

ဤေနရာတြင္ ေဆာင္ရြက္သမွ်အေပၚ သံုးသပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ယခင္သန္းေခါင္စာရင္း ကာလ၏ ကိန္းဂဏန္းမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္တင္ျပသြား လိုပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတြင္ သန္းေခါင္စာရင္း   ေနာက္ဆံုးေကာက္ ယူခဲ့ေသာ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ လူဦးေရမွာ ၃၅ ဒသမ ၃ သန္းခန္႔ရွိ၍ ယေန႔ခန္႔မွန္း လူဦးေရ၏ ထက္ဝက္ခန္႔သာရွိပါ ေၾကာင္း၊

၁၉၈၃ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္ စာရင္းတြင္ လံုျခံဳေရး အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ေသာ ေက်းရြာအုပ္စုေပါင္း ၉၄၂ အုပ္စု၊ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၁၇ သန္းေက်ာ္ မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ စုစုေပါင္း လူဦးေရ၏ ၃ ဒသမ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို မေကာက္ယူ ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊

မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ေသာ နယ္ေျမမ်ားအေနျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ေက်းရြာအုပ္စု ၂၁၀၊ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေက်းရြာအုပ္စု ၄၉၀၊ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ေက်းရြာအုပ္စု ၁၈၆၊ ကယားျပည္နယ္တြင္ ေက်းရြာအုပ္စု ၁၀၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ေက်းရြာအုပ္စု ၄၁၊ တနသၤာရီ တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ေက်းရြာအုပ္စု ၅၅ အုပ္စုရွိပါေၾကာင္း၊ ယေန႔အၾကမ္းဖ်င္းရရွိထားေသာ စာရင္းဇယားမ်ားအရ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ စာရင္းေပါက္ေနေသာ ရြာမ်ားထဲမွ ေက်းရြာေပါင္း ၉၇ ရြာသာ စာရင္းေကာက္ရန္ က်န္ေတာ့ေၾကာင္းႏွင့္ က်န္ေနရာမ်ားတြင္ ကြက္ျပည့္နင္း အျပည့္အဝေကာက္ခံ ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ခ႐ိုင္ငါးခုရွိသည့္အနက္ ခ႐ိုင္သံုးခု အတြင္း၌သာ လူမ်ိဳးအမည္မွန္ ေျဖဆိုမႈမျပဳ၍ ေကာက္ယူရန္ ခ်န္လွပ္ထားခဲ့သည္မွအပ က်န္ခ႐ိုင္မ်ားကို အျပည့္အဝေကာက္ယူ ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ လက္က်န္ေနရာမ်ားကို ထပ္မံေကာက္ယူႏိုင္ေရး အတြက္လည္း သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ညႇိႏိႈင္းေနပါေၾကာင္း၊ ေဆြးေႏြးမႈ ရလဒ္မ်ားအေပၚ မူတည္ၿပီး ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္သကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကိုလည္း အစီရင္ခံစာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပသြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ယခုတစ္ႀကိမ္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူရာတြင္ ယခင္ႏွင့္ သိသိသာသာ ကြာျခားသည့္အခ်က္မွာ ယခင္အစဥ္အဆက္ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ စာရင္းမေကာက္ခဲ့ရေသာ အထူးေဒသ(၂) ” ဝ ” ေဒသ၊ အထူးေဒသ (၄) မိုင္းလားေဒသ၊ ကိုးကန္႔ေဒသ စသည္တို႔အျပင္ ကရင္၊ မြန္၊ ပအိုဝ္း၊ ရွမ္း၊ ကရင္နီ၊ ကယားအစရွိေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေနရာမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသား ညီအစ္ကိုမ်ား၏ အျပည့္အဝ ပူးေပါင္းကူညီ ေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္၊ ကြက္ျပည့္နင္း ေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယင္းျဖစ္ရပ္မွာ ညီရင္းအစ္ကိုမ်ား အၾကား ထူးျခားစြာ ပူးေပါင္း   ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာ ျဖစ္စဥ္ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ လြန္စြာမွ ဝမ္းသာၾကည္ႏူးဖြယ္ရာ ေကာင္းေသာ ညီညြတ္ေရး ပံုရိပ္တစ္ခုဟု ေျပာရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ယင္းမွာ အစိုးရအဖြဲ႕သစ္ ကာလအတြင္း အမ်ိဳးသား ရင္ၾကားေစ့ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာေသာ ရလဒ္ဟုလည္း ဆိုရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။ သန္းေခါင္စာရင္း ေျမျပင္ကြင္းဆင္း ေကာက္ ယူခ်ိန္ တြင္ မိမိတို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနေသာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လူဦးေရရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕ (UNFPA) က စိတ္ႀကိဳက္ေရြး ခ်ယ္ထားေသာ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ UK ၊ ဆြစ္ဒင္၊ ဆြီဇာလန္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဂ်ပန္၊ နယ္သာလန္၊ အယ္လ္ေဗးနီးယား၊ တူနီးရွား၊ ကေနဒါ၊ ခ်ီလီ၊ အီတလီ၊ တီေမာ၊ စင္ကာပူ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ အာဂ်င္တီးနား၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား၊ ကင္မရြန္း၊ ဘူဂီနာဖာဆို၊ ကြန္ဂိုစေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွ အေတြ႕အၾကံဳရွိ လူဦးေရပညာရွင္ ၂၃ ဦးႏွင့္ ျပည္တြင္းပညာရွင္ ၂၃ ဦးေပါင္းစပ္ၿပီး တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ ၁၅ ခု ၊ ခ႐ိုင္ ၄၀ ၊ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၂၀ ကို သြားၿပီး စာရင္းေကာက္ကြက္ ၉၆၀ က အိမ္ေထာင္စု ၁၈၀ဝ ႏွင့္ လူဦးေရ ၂၁၉၄ ဦးကို ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းခဲ့ၾကပါေၾကာင္း၊

ေမးျမန္းခ်က္၊ ေျဖၾကားခ်က္၊ တံု႔ျပန္ေျပာၾကား ခ်က္မ်ားကို စနစ္တက် ဗြီဒီယို မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ၾကပါေၾကာင္း၊ ျပင္သစ္လူမ်ိဳး Dr.Nancy Stiglar ေခါင္းေဆာင္ေသာ ကြင္းဆင္း ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အလွဴရွင္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ ဩစေၾတးလ်၊ ဆြီဒင္၊ အဂၤလန္ (DEEID) တို႔ႏွင့္ ဧၿပီ ၁၁ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျပန္လည္ေတြ႕ဆံု သံုးသပ္ျခင္းမ်ား လုပ္သည့္အခါ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမႈ အေပၚ ေတြ႕ ရွိခ်က္မ်ား ထဲမွ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ထုတ္ႏုတ္ျပရလွ်င္


– သန္းေခါင္စာရင္း အသိပညာေပး စည္း႐ံုးလံႈ႕ေဆာ္မႈ လြန္စြာေကာင္းမြန္ေၾကာင္း၊
– ေမးခြန္းပံုစံအပါအဝင္ ပစၥည္းမ်ား နယ္စြန္နယ္ဖ်ား ရပ္ကြက္/ေက်းရြာအထိ လံုေလာက္စြာ ျဖန္႔ျဖဴးႏိုင္ေၾကာင္း၊
– ျပည္သူလူထု ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အလြန္ေကာင္းေၾကာင္း၊
– စာရင္းစစ္၊ စာရင္းေကာက္မ်ားအား အဆင့္ဆင့္စနစ္တက် သင္တန္းေပးထားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊
– စာရင္းေကာက္မ်ား ေဒသခံ ဘာသာစကား ကြ်မ္းက်င္ၿပီး လူထုအား ေလးစားစြာ ဆက္ဆံၾကေၾကာင္း၊
– ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဟုဆိုေသာ ျပႆနာမွလြဲ၍ ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ ေမးခြန္းအား လြတ္လပ္စြာ ေျဖၾကားၾကေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးစုတြင္ မူလရွိၿပီး လူမ်ိဳးအမည္မွန္ ေျဖသူမ်ားအား သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေျဖသူအား လူမ်ိဳးအမွန္ကိုသာ ေျဖၾကားပါရန္ ရွင္းျပၾကေၾကာင္း၊
– အိမ္ရွင္မွ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု အတင္းအက်ပ္ေရးသားရန္ တိုက္တြန္းၿပီး ဆန္႔က်င္မႈမ်ားျပဳလုပ္ေနပါက စာရင္းေကာက္ယူမႈ မျပဳေတာ့ေၾကာင္း၊
-ယခု သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ ယူခဲ့ျခင္းသည္ စမ္းသပ္စာရင္း ေကာက္ယူျခင္း ေဆာင္ရြက္စဥ္ကထက္ ပိုမိုျပည့္စံု ေကာင္းမြန္ေၾကာင္းျဖင့္ ပါရွိပါေၾကာင္း၊ အလွဴရွင္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ပါဝင္ေဆြးေႏြးမွတ္ခ်က္ ျပဳခဲ့သည့္ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ထုတ္ႏုတ္ျပရလွ်င္ ရခိုင္ေဒသတြင္ ႏိုင္ငံေရးအရ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည့္ ကိစၥအေပၚ အနည္းငယ္စိုးရိမ္ သည္မွလြဲ၍ က်န္နယ္ေျမေဒသ အားလံုးတြင္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းႏွင့္အညီ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူႏိုင္သျဖင့္ ဂုဏ္ယူပါေၾကာင္း၊ ရခိုင္ေဒသမွရရွိလာသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဆန္းစစ္ေလ့လာၿပီးမွ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္မည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဆံုးျဖတ္ရန္ႏွင့္ ေမးခြန္းလႊာမ်ား ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္မႈ အထူးဂ႐ုျပဳရန္ အၾကံျပဳလိုေၾကာင္း၊ ဆက္လက္ ပူးေပါင္းကူညီသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုခဲ့ပါေၾကာင္း၊ သဘာပတိျဖစ္သူ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံပညာရွင္ Mr.Wemer Haug က ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းကို ၁၀ ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ ၃၀ မေကာက္ႏိုင္ခဲ့၍ မေကာက္ဖူးသည့္ ႏိုင္ငံဟုပင္ ဆိုရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ယခုသန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းသည္ အမွားနည္းၿပီး ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့၍ ဂုဏ္ယူပါေၾကာင္းျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ အလားတူပင္ မိမိတို႔ႏွင့္အတူ သန္းေခါင္စာရင္း ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္ အတူတကြ ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ေနေသာ ႏိုင္ငံတကာ နည္းပညာအၾကံေပးအဖြဲ႕ (International Technical Advisory Board-ITAB) ႏွင့္ ဧၿပီ ၂၄ ရက္တြင္ ညႇိႏိႈင္း ေဆြးေႏြးခ်က္အရ ေျမျပင္ကြင္းဆင္း စာရင္းေကာက္ယူျခင္း လုပ္ငန္းအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္ကိုလည္း ဆက္ၿပီးတင္ျပလိုပါေၾကာင္း၊ ITAB အဖြဲ႕ဆိုသည္မွာ သန္းေခါင္စာရင္း စီမံခ်က္အဆင့္တိုင္းကို ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ တိုင္းတာစစ္ေဆးျခင္း၊ အၾကံျပဳျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ကုလသမဂၢ အစီအစဥ္ႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းေပးထားေသာ ၁၄ ႏိုင္ငံမွ ႏိုင္ငံတကာလူဦးေရ ပညာရွင္မ်ားပါေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါေၾကာင္း။ ITAB အဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေကာက္ယူခဲ့သည့္ သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳပါေၾကာင္း၊ ရခိုင္ေဒသတြင္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္ပါက စာရင္းျပန္ေကာက္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္သည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မည္ဟု အၾကံျပဳပါေၾကာင္း။ ITAB အဖြဲ႕၏ တြဲဖက္သဘာပတိျဖစ္သူ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံပညာရွင္ Mr. Wemer Haug က သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးကို လိုက္နာရမည္ ဆိုေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ၏ ပကတိ အေနအထားေပၚ မူတည္စဥ္းစားရပါသည္ဟု ေျပာခဲ့ပါေၾကာင္း၊ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွ ပညာရွင္ Mr.Paulchaung ကလည္း သန္းေခါင္စာရင္း ေအာင္ျမင္မႈအေပၚ ဂုဏ္ယူပါေၾကာင္း၊ ရခိုင္ေဒသတြင္ လူမ်ိဳးအမည္ ျပႆနာသည္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာ (Political Problem) ျဖစ္သည့္အတြက္ နည္းပညာပိုင္း Technical နည္းျဖင့္ေျဖရွင္း၍ မရဟု ေျပာၾကားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ပညာရွင္ အခ်ိဳ႕ကမူ စာရင္းေကာက္ရန္ က်န္သည့္ Under count ကိစၥသည္ သန္းေခါင္စာရင္းလုပ္ငန္းတြင္ အစဥ္အၿမဲျဖစ္ေနသည့္ ျပႆနာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ Under count မွာမူ Systematic Under count ဟု ေခၚဆိုႏိုင္ပါေၾကာင္းျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ သန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ကနဦးအစပိုင္းတြင္ အခက္အခဲမ်ိဳးစံုျဖင့္ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႕ ခဲ့ရေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ ျပည္သူမ်ား၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ေပးမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံဧရိယာ အားလံုးနီးပါးကို ေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ လက္ရွိအေနျဖင့္ ေမးခြန္းပံုစံ လက္ခံျခင္းလုပ္ငန္းကို ေဆာင္ရြက္ေနပါေၾကာင္း၊ ေရွ႕ေျပးလူဦးေရ စာရင္းကို ယခုႏွစ္ ဩဂုတ္လတြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည့္ ေနရာတြင္ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ ၊ ခ႐ိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ထိ ထုတ္ျပန္ေၾကညာမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ မိမိတို႔သန္းေခါင္စာရင္း၏ လႊမ္းျခံဳႏိုင္မႈႏွင့္ ေျဖၾကားမႈ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုလည္း ထိုအခ်ိန္တြင္ ထုတ္ျပန္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။ သန္းေခါင္စာရင္း ဆိုသည္မွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ မူတည္ေဆာင္ရြက္ေပးမည့္ ကိစၥရပ္သာျဖစ္ၿပီး အျခားကိစၥမ်ားႏွင့္ေရာေထြး မစဥ္းစားသင့္ဘဲ စံခ်ိန္စံညႊန္းဆိုသည့္ ႐ႈေထာင့္တစ္မ်ိဳးတည္းက မူတည္စဥ္းစားၿပီး ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းထက္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ အရာအားလံုး ယိုယြင္းပ်က္စီးႏိုင္မႈ၊ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္မႈ စသည့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကိုပါ ဆက္စပ္ၿပီး မွ်မွ်တတ စဥ္းစားေပရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ဟုလည္း ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရသစ္ ကာလအတြင္း သံုးႏွစ္နီးပါး အခ်ိန္ယူျပင္ဆင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရေသာ ျပည္လံုးကြ်တ္အဆင့္ သန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းႀကီးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အက်ိဳး၊ ျပည္သူမ်ား၏ အက်ိဳးကို လက္ရွိႏွင့္ အနာဂတ္ကာလမ်ားတြင္ တစ္ခန္းတစ္က႑ အေနျဖင့္ အက်ိဳးျပဳ ျဖည့္ဆည္း ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ႐ိုးသားစြာ ယံုၾကည္လက္ခံထားပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းအမ်ိဳးသားေရး လုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးတြင္ ဘက္ေပါင္းစံု က႑ေပါင္းစံုမွ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ပူးေပါင္းပါဝင္ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကေသာ ျပည္သူလူထု တိုင္းရင္းသား ညီအစ္ကိုအေပါင္း တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး အတူလက္တြဲ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢလူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (UNFPA) ကို လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ အဖြဲ႕၏ ကိုယ္စား ေလးစားစြာ ဂုဏ္ျပဳမွတ္တမ္းတင္ အပ္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၌ က်င္းပခဲ့သည့္ PGM အစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့မႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ တက္ေရာက္လာၾကသည့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားက သိရွိလိုသည္မ်ားကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြးၾကရာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးႏွင့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ျပန္လည္ရွင္းလင္း ေျဖၾကားခဲ့ၾကသည္။

ရုိဟင္ဂ်ာမရွိဟုသမုိင္းအမွန္ကုိေဖ်ာက္ၿပီး၊ေရးေသာ ငါ႔စကား၊ ႏြားရ ရခုိင္ သမုိင္း

ရခုိင္ေတြ သမုိင္း အမွန္ကုိ ေဖ်ာက္ၿပီး ငါ႔စကား၊ႏြားရ ဟူေသာ သမုိင္း ကုိ အခု လုိေထာက္ ၿပၿခင္း. – ၁

ရခုိင္ေတြ သမုိင္း အမွန္ကုိ ေဖ်ာက္ၿပီး ငါ႔စကား၊ႏြားရ ဟူေသာ သမုိင္း ကုိ အခု လုိေထာက္ ၿပၿခင္း. – ၂

ရခုိင္ေတြ သမုိင္း အမွန္ကုိ ေဖ်ာက္ၿပီး ငါ႔စကား၊ႏြားရ ဟူေသာ သမုိင္း ကုိ အခု လုိေထာက္ ၿပၿခင္း. – ၃

 ရုိဟင္ဂ်ာမရွိဟု၊ရခုိင္ေရးေသာ ဗေလာင္ဗလဲ သမုိင္း

ဂ်ာမဏီ သမၼတ Joachim Gauck ၏ ရန္ ကုန္ တကၠ သိုလ္ ဘြဲ႕ႏွင္း သ ဘင္ ခမ္း မ ၌ ေၿပာ ၾကား ေသာ မိန္႔ ခြန္း မွ ေကာက္ ႏွဳတ္ ခ် က္

ဂ်ာမဏီ သမၼတ Joachim Gauck ၏ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ ခမ္းမ၌ေျပာၾကားေသာ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ (၁)


ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အခ်ိန္တိုေလးအတြင္းမွာ ခရီးရွည္တစ္ခုကို ေလွ်ာက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆက္သြားရဖို႔ အေဝးႀကီးက်န္ပါေသးတယ္။ အေျပာင္းအလဲဆို တိုင္း ရံဖန္ရံခါေတာ့ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ျငင္းဆန္မႈက ဒြန္တြဲပါလာတတ္တယ္။ အရင္တုန္းက ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရတဲ့ ပဋိပကၡေတြကလည္း အခုေတာ့ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း ေခါင္းေထာင္လာခဲ့တယ္။

 

ေျပာရတာကေတာ့ လြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူနည္းစု လူမ်ဳိးစုေတြ၊ ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာ ကြဲျပားမႈေတြအမ်ားႀကီးရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အရမ္း ကို ခက္ခဲပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကာလရွည္ၾကာလွတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ဖယ္ၾကဥ္မႈေတြရွိတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းကလည္း ရွိေနတယ္။ မိသားစုေတြ၊ ေက်းရြာေတြအမ်ားအျပားဆို မ်ဳိးဆက္လိုက္ကို ဘာမွ မသိခဲ့ရဘူး။ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြကလည္း လက္မွတ္ ထိုးၿပီး   ေျပာင္းလဲႏိုင္ တာ လည္း မဟုတ္ဘူး။ သည္းခံမႈ ခႏၱီတရားနဲ႔ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈဆိုတာ အထက္ကေန လုပ္ေပးလို႔ရတာမဟုတ္ဘူး။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ သူတို႔ကို ဘယ္လိုပဲေခၚေခၚ၊ ဘယ္လိုပံုသ႑ာန္ပဲရွိရွိ၊ သူတို႔မိဘေတြ ဘယ္ကပဲ လာလာ အားလံုးဟာ တန္းတူ ညီမွ် ရွိဖို႔၊ တူညီတဲ့အခြင့္အေရးနဲ႔ လံုၿခံဳစိတ္ခ် ေဘးကင္းစြာေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္က Framework တစ္ခု ဖန္တီးရမွာပဲျဖစ္တယ္။

 

ဒါမွသာ အားလံုးဟာ သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားအျမင္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာဆိုၿပီး အျခားသူေတြနဲ႔ အတူတကြ ေပါင္းစည္းႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ အားလံုးဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ခရစ္ဘာသာဝင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဟိႏၵဴပဲျဖစ္ျဖစ္၊ မြတ္ဆလင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ဟာ သူတို႔ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈကို က်င့္သံုးႏိုင္ မွာျဖစ္တယ္။ သင္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ေစတီပုထိုးေတြ၊ ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတြ၊ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းေတြရွိပါတယ္။ ဒါဟာ သင္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ မတူ ကြဲျပား မႈေတြ ကို ဖိတ္ေခၚတဲ့ သရုပ္သကန္ျဖစ္ၿပီး ဒါဟာလည္း ခြန္အားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

 

ဂ်ာမဏီ သမၼတ Joachim Gauck ၏ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ ခမ္းမ၌ေျပာၾကားေသာ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ (၂)

 

အေၾကာက္တရားနဲ႔မေနဘဲ သတၱိရွိၾကဖို႔ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ အတိတ္ကာလတုန္းက အႀကိမ္ႀကိမ္ သက္ေသျပခဲ့ပါတယ္။ “အေၾကာက္တရားဆိုတာ ယဥ္ေက်းတဲ့လူသားရဲ႕ သဘာဝအေနအထား မဟုတ္ဘူး”လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တစ္ခါတုန္းက ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ခိုင္မာတဲ့ စိတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ နဲ႔ ခင္ဗ်ားတို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက သတၱိရွိတဲ့သူေတြအမ်ားႀကီး မပါဘဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာ ေပၚေပါက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

 

ဒီကေန႔ ပရိသတ္ထဲမွာ လူငယ္ေတြအမ်ားႀကီးပါတာ ေတြ႔ရတယ္။ သင္တို႔အားလံုးဟာ လြတ္လပ္မႈဆိုတဲ့ ဒီအံ့ၾသဖြယ္ရာ တာဝန္ႀကီးတစ္ခုအတြက္ ထမ္းေဆာင္ေနၾကတယ္။ ကိုယ့္ခြန္အားကို ကိုယ္ယံုၾကပါ။ အေျပာင္းအလဲေနာက္ကြယ္မွာ အေၾကာက္တရားနဲ႔ က်န္ရစ္ခဲ့သူေတြကို ကူညီေဖးမပါ။ ၿပီးေတာ့ အာဏာလက္လႊတ္ရမွာ၊ ဥစၥာဓနလက္လႊတ္ရမွာ၊ အခြင့္ထူးခံဘဝေတြကို လက္လႊတ္ရမွာ ေၾကာက္ေနၾကသူေတြရဲ႕ စကားေတြကို နား မေထာင္ပါနဲ႔။

 

သင္တို႔ အျပာင္းအလဲေတြကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္လဲဆိုတာ ျမန္မာျပည္အတြက္တင္ အေရးႀကီးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင္တို႔ ေအာင္ျမင္မႈဟာ ဘာ ကိုျပ မလဲ ဆိုေတာ့ လူထုကို ဆန္႔က်င္တာမ်ဳိးမဟုတ္တဲ့၊ အေၾကာက္တရားေတြ ေမြးထုတ္ေနတာမ်ဳိးမဟုတ္တဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္မႈဟာ ဒီေဒသ တစ္ခုလံုးနဲ႔ အျခားေနရာေတြဆီကိုပါ သက္ေရာက္မႈရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အာရွေဒသက အျခားေသာ ႏိုင္ငံသားေတြကိုလည္း သူတို႔ကံၾကမၼာကို သူတို႔ ကိုယ္ ပိုင္ ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ ခြန္အားေတြေပးရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီကေန႔ ေသခ်ာေပါက္ ေျပာႏိုင္တာက သင္တို႔ေတြဟာ တရားဥပေဒ စိုး မႈမႈရွိတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ၾကြယ္ဝေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံကို ဦးတည္ေနတယ္ဆိုရင္ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံက သင္တို႔နဲ႔အတူ ေဘး မွာရွိေနတယ္ဆိုတာပါပဲ။

 

ဂ်ာမဏီ သမၼတ Joachim Gauck ၏ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ ခမ္းမ၌ေျပာၾကားေသာ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ (၃)

 

ျမန္မာျပည္မွာ ေျပာင္းလဲမႈေတြရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္ေျပာတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ကိုယ္ပိုင္ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီကို ဂ်ာမဏီျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ သမၼတတစ္ေယာက္အျဖစ္ လာခဲ့တာပါ။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ တရားမမွ်တမႈေတြရဲ႕ေအာက္ လူ႔သက္တမ္း ၃ပံု ၂ပံုေလာက္ ေနခဲ့ရတဲ့ ဂ်ာမန္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ သင္တို႔ေရွ႕ေမွာက္မွာ ေရာက္လာခဲ့တာပါ။

 

ကိုယ္ခ်စ္ခင္ရတဲ့သူေတြ ဖမ္းဆီးခံရတာ၊ ေပ်ာက္ကြယ္သြားတာ၊ စိတ္ပိုင္းေရာ ရုပ္ပိုင္းပါ ေထာင္းေထာင္းေၾကေအာင္ ခံစားၿပီးမွ ႏွစ္ အတန္ၾကာ မွ ျပန္ ဆံုေတြ႕ရတာေတြကို ကၽြန္ေတာ္ ကေလးဘဝကတည္းက ႀကံဳဆံုခဲ့ဖူးပါတယ္။ အေၾကာက္တရားကေန ကင္းေဝးၿပီးေနခ်င္တဲ့ အာသီသ ကို ကၽြန္ေတာ္ သိပါတယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ ဘဝေတြကို အစိုးရရဲ႕ ဖိႏွိပ္ဖမ္းဆီးမႈေတြက ပံုေဖာ္ခဲ့တာကိုလည္း သိခဲ့ပါတယ္။

 

လူသားေတြဟာ အေၾကာက္တရားကို ဖယ္ခြာလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ၾကမၼာကို ကိုယ့္လက္နဲ႔ ကိုယ္ဖန္တီးဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတဲ့ အခ်ိန္ကို ကၽြန္ေတာ္ အၿမဲ အမွတ္ရေနပါတယ္။ အေရွ႕ဂ်ာမဏီမွာ ၁၉၈၉ ေဆာင္းဦးတုန္းက ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈ ေပၚေပါက္ခဲ့တ့အခါ ၿငိမ္းခ်မ္း တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးတစ္ခု မဟုတ္ ခဲ့ပါဘူး။ လြတ္ေျမာက္ေရးကာလေတြမွာ မထင္မွတ္ထားတဲ့ အင္အားေတြကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္။   ျမန္မာျပည္လည္း ဒီလို အလားတူ အေတြ႔အႀကံဳမ်ဳိး ရွိေနမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

 

စစ္အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကေန အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံကေန ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ၊ ျပည္သူေတြဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ဘဝ Subject ေတြ ကေန ႏိုင္ငံသားေတြ Citizen ေတြအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းလဲမႈဟာ ခက္ခဲပါတယ္။

အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္ မွတ္တမ္းမ်ားက ရည္ညႊန္းတဲ့ `ရိုဟင္ဂ်ာ´

 

ရခိုင္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အၾကမ္းဖက္ မီးရႈိ႕သတ္ျဖတ္မႈေတြ စျဖစ္ျပီး တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ထိက

 

ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ စကားေျပာတဲ့အခါ ရိုဟင္ဂ်ာသမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔  ဒီျပႆနာေတြကို

 

ဘယ္သူေတြက ဘယ္လို ဖန္တီးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြကို သူတို႕စိတ္၀င္တစား နားေထာင္ၾကတယ္။

 

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေတြ႕သမွ်အဖြဲ႕အစည္းေတြက သမိုင္းေၾကာင္းေတြ၊ ဘယ္သူေတြက ဘယ္လို

 

လုပ္တာပါ ဆိုတာေတြကို သိပ္စိတ္မ၀င္စားေတာ့ဘဲ ဒီျပႆနာေတြ ေျပလည္ေအာင္ နဲ႔ ေနာင္

 

ဒါမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကိုပဲ စိတ္၀င္တစားေမးတာ ေတြ႕ရတယ္။

 

ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္းေၾကာင္းေတြ သိပ္မေရးျဖစ္ေတာ့ဘဲ ဘယ္လိုလမ္းေၾကာင္းနဲ႕

 

sustainable solution ရွာရင္ ရႏိုင္မလဲဆိုတဲ့အပိုင္းကို အာရံုပိုက်မိတယ္။ ခုလည္း တကယ္တမ္း

 

က်ေနာ့္ေရးလက္စေဆာင္းပါးက တျခားအေၾကာင္းအရာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီရက္ပိုင္း နည္းနည္းေဟာ့ခဲ့တဲ့

 

သတင္းတခ်ိဳ႕ကို ဖတ္ျပီးေတာ့ ေရးခ်င္စိတ္ျဖစ္လာလို႕ ဒီေဆာင္းပါးေရးလိုက္ ပါတယ္။

 

`ရိုဟင္ဂ်ာ´ဆိုတဲ့လူမ်ိဳးမရွိဘူးလို႕ ျငင္းဆန္ေနသူမ်ားရဲ့ ဆိုလိုရင္းကိုၾကည့္ရင္ ဒီ`ရိုဟင္ဂ်ာ´ဆိုသူ

 

ေတြက အဂၤလိပ္ေခတ္က လယ္ကူလီလုပ္ဖို႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ဘက္ကို ၀င္လာျပီး ျပန္မသြားေတာ့ဘဲ

 

အေျခခ်ေနထိုင္ေနတဲ့ လူေတြပဲလို႕ သံေယာင္လိုက္ျပီး စြပ္စြဲေနတာပဲ ေတြ႕ရတယ္။ ဒီစြပ္စြဲခ်က္အရ

 

ဆိုရင္ ကူလီမ်ိဳးဆက္.. တနည္းေျပာရရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဘာမွမပက္သက္တဲ့ သာမာန္အုပ္ခ်ဳပ္ခံ

 

လူတန္းစားသက္သက္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေတာ့ အဲဒီ စြပ္စြဲခ်က္ေတြက မွန္သလား၊ မမွန္ဘူးလား ဆိုတာ

 

နည္းနည္းေလာက္ ေလ့လာၾကည့္ၾကပါ။

 

၁၈၂၃ ခုႏွစ္မွာ အိႏၵိယကိုအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အဂၤလိပ္က ျမန္မာဘုရင္နဲ႔ စစ္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ၁၈၂၆ မွာ ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္

 

ခ်ဳပ္ဆိုျပီး စစ္ေျပျငိမ္းခဲ့တယ္။ ဒီစာခ်ဳပ္အရ ရခိုင္နဲ႔ တနသၤာရီတိုင္းကို အဂၤလိပ္လက္ ထိုးအပ္လိုက္ရတယ္။

 

ရခိုင္မွာ အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဲဒီက စတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျဗိတိသွ်အစိုးရက ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြကို

 

နဂိုရွိႏွင့္ျပီးတဲ့ ရြာသူၾကီးေတြနဲ႔ သူတို႕မ်ိဳးဆက္ေတြကို အစုိးရအေပၚ သစၥာခံေစျပီး ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ေစ

 

ခဲ့တယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ရခိုင္ေဒသရဲ့ ဆပ္ေကာ္မရွင္နာ ခ်ားလ္စ္ပါတန္ က ၁၈၂၆ ဧျပီ (၂၆)ရက္

 

ေန႔စြဲနဲ႕ ျဗိတိသွ်အစိုးရဆီ တင္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ပါ ပါတယ္။ အဲဒီရီပို႕သ္မွာ ရခိုင္ေဒသရွိ ေက်းရြာေတြနဲ႕

 

ရြာသူၾကီးေတြစာရင္းကို အေသးစိတ္ ေဖၚျပထားတာေတြ႕ရတယ္။ ဒီစာရင္းေတြကို ေလ့လာၾကည့္ရင္

 

ရုိဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ ရြာသူၾကီး (၁၃) ဦးထိ ရွိတာေတြ႕ရပါတယ္။ ျဗိတိသွ်အစိုးရက ခုမွေရာက္လာတဲ့

 

လယ္ကူလီေတြကို ရြာသူၾကီး ခန္႔ခဲ့တယ္ လို႕ေျပာတဲ့သူကေတာ့ ရူးေနလို႔ပဲျဖစ္မယ္။

 

 

ေနာက္ျပီး အဲဒီရီပို႕သ္မွာ ရခိုင္ေဒသရဲ့ လူဦးေရကို ေဖၚျပထားတဲ့အခါ ေမာ့ဂ္ ၆၀၀၀၀၊ မြတ္ဆလင္

 

၃၀၀၀၀၊ ဗမာ ၁၀၀၀၀၊ စုစုေပါင္း ၁၀၀၀၀၀ ခန္႕လို႕ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး ဆိုတာလည္း

 

မပါသလို၊ ရခိုင္ ဆိုတာလည္း လံုး၀မပါ ပါဘူး။ ဒါကို လက္ရွိေမြးတိုးႏႈန္း ၂.၄% နဲ႕ တြက္ၾကည့္ရင္

 

ေနာင္ ၄၆ ႏွစ္ အၾကာ (၁၈၇၂) ခုႏွစ္မွာ မြတ္ဆလင္ လူဦးေရ ( ၈၉ ၃၁၄ ) ဦး ရွိလာပါလိမ့္မယ္။

 

ေအာက္မွာ တြက္ျပထားပါတယ္။

 

S ( 1 + r ) ^ n    ( r = birthrate )

 

 

 

၃၀၀၀၀ (၁ + ၀.၀၂၄) ^ ၄၆ = ၈၉ ၃၁၃ . ၉၄  

 

 

 

တကယ္လို႕သာ စစ္တေကာင္းဘက္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကို တံခါးမရွိ ဓါးမရွိ ၀င္လာ

 

ခဲ့မယ္ဆိုရင္ အဲဒီ (၁၈၇၂) ခုႏွစ္မွာ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ၾကည့္ရင္ ခုတြက္ထားတဲ့ လူဦးေရထက္

 

အဆမတန္ ပိုမ်ားသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို ဒီလိုစြပ္စြဲေနမႈေတြ မွန္၊ မမွန္ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္

 

စာရင္းကို ျပန္ၾကည့္ၾကစို႕။

 

 

ဒီစာရင္းကိုၾကည့္ရင္ အာရကန္နိစ္ မြတ္ဆလင္ ဆိုတာ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း၊

 

အေရအတြက္အားျဖင့္ ၆၄၀၀၀ ရွိေၾကာင္း ေဖၚျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တကယ္ ရွိရမဲ့လူဦးေရထက္

 

ပိုမမ်ားတဲ့အျပင္ လူႏွစ္ေသာင္းခြဲေလာက္ ေလ်ာ့ေနပါေသးတယ္။ ခုေခတ္ေမြးတိုးႏႈန္း နဲ႕ မတူလို႕

 

ဆိုရင္ေတာင္ အဲဒီေလာက္ ကြာလိမ့္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္အထိ ပံုမွန္လူဦးေရ

 

အတိုင္းပဲ ရွိေနေၾကာင္း လက္ခံႏိုင္မယ္လို႕ ယူဆပါတယ္။

 

ဒါကိုမေက်နပ္ေသးရင္ (၁၉၀၁) ခုႏွစ္ အိႏၵိယသန္းေခါင္စာရင္းကို ဆက္ေလ့လာၾကည့္ၾကပါ။

 

 

ဒီသန္းေခါင္စာရင္းမွာ “ (၁၈၂၉) ကေန (၁၈၃၂) အတြင္း ရခိုင္ေဒသမွာ လူဦးေရ (၆၀.၈၆ %)

 

ထိတိုးလာေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ဒီလို တိုးလာတာလဲဆိုေတာ့ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္

 

ကေန ၁၈၂၆ အထိ ရခိုင္ကို ဗမာဘုရင္ဘိုးေတာ္ဘုရား ၀င္သိမ္းတဲ့စစ္ပြဲေတြရယ္၊ ဗမာ နဲ႔

 

အဂၤလိပ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္တေကာင္း ေဒသဘက္ကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနခဲ့

 

သူေတြက တိုင္းျပည္ေအးခ်မ္းသြားတဲ့အခါ ေနရပ္ျပန္လာတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္” တဲ့..။

 

ဒီထိ ရွင္းသြားျပီ လို႕ ထင္တယ္။

 

ဒီေလာက္နဲ႔ မေက်နပ္ေသးရင္ `ဂ်ိမ္းဘက္ဇ္တာ ရဲ့ အစီရင္ခံစာ(၁၉၄၁)´မွာ ေဖၚျပထားတာကို

 

ၾကည့္ပါ။

 

 

ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာေတာ့ “ ဟိႏၵဴတိုင္းကို အိႏၵိယလူမ်ိဳးေတြလို႕ ယူဆသလိုမ်ိဳး မြတ္ဆလင္

 

 တိုင္းကို အိႏိၵယလူမ်ိဳးမ်ားအျဖစ္ ယူဆလို႕ မရပါဘူး။ အာရကန္နိစ္ မြတ္ဆလင္ ဆိုတဲ့ မူလေဒသခံတိုင္းရင္းသား မြတ္ဆလင္ေတြ အျပင္၊ `ကမန္´လို႕ ေခၚတဲ့ လူနည္းစု

 

မြတ္ဆလင္ေတြနဲ႕ ေမာ္လျမိဳင္ေဒသဘက္မွ ႏွစ္ပရိေစၧဒရွည္ၾကာစြာ အေျခဆိုက္

 

ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြကိုေတာ့ အိႏၵိယမြတ္ဆလင္ေတြအျဖစ္သတ္မွတ္လို႕မရပါဘူး”

 

လို႕ ေဖၚျပထားပါတယ္။ (မဆလေခတ္ သမၼတဦးေန၀င္းနဲ႔ အနီးကပ္ေနခြင့္ရခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီ၀င္

 

ရခိုင္အမ်ိဳးသား ဦးလွထြန္းျဖဴ တို႕က အဆိုပါ `ဂ်ိမ္းဘက္ဇ္တာရဲ့အစီရင္ခံစာ( ၁၉၃၉)´ဟုဆိုေသာ

 

အစီရင္ခံစာအတုဖန္တီးျပီး ဦးေန၀င္းဆီ တင္ျပ ေသြးထိုးခဲ့မႈေၾကာင့္ ေနာင္အခါ နဂါးမင္းစစ္ဆင္ေရးတို႕ ၊

 

(၁၉၈၂) ႏိုင္ငံသားဥပေဒတို႕ ေပၚေပါက္ လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ (၁၉၃၉) ခုႏွစ္ဟုေဖၚျပထားေသာ အဆိုပါ

 

အစီရင္ခံစာတြင္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားအထိ အေၾကာင္းအရာမ်ား ပါေနျခင္း၊ မြတ္ဆလင္မ်ားအား ရခိုင္တို႕

 

ေခၚသည့္အတိုင္း `ကုလား´ဟုသာ သံုးစြဲထားျခင္း၊ မူရင္းအစီရင္ခံစာမွာ (၁၉၄၁)ျဖစ္ျခင္း စသည့္

 

ေျမာက္ျမားစြာေသာ လြဲေခ်ာ္မႈမ်ားကို ေထာက္ရႈ၍ `အစီရင္ခံစာအတု´ ဟု က်ေနာ္ ေျပာျခင္းျဖစ္သည္။

 

ဤကား စကားခ်ပ္။)

 

တဆက္တည္းေဖၚျပလိုတာက ၁၉၄၈ ႏိုင္ငံသားေရြးခ်ယ္ေရး အက္ဥပေဒထြက္လာတဲ့အခါ ႏိုင္ငံသား

 

အျဖစ္ ေလ်ာက္ထားႏိုင္ေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ့သည့္အတြက္ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္မွ ဦးအဗ္ဒူ ေဇာ္လီ

 

ဆိုသူက (၁၉၄၉) ဒီဇင္ဘာလ (၁၈) ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ေလ်ာက္ထားရာ ႏိုင္ငံသားေရြးခ်ယ္

 

ေရး အရာရွိျဖစ္သူ ဦးသာဇံ က (၁၉၄၉) ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ (၃၁) ရက္ေန႕စြဲျဖင့္  “ သင္သည္ ျမန္မာ

 

ႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ လူမ်ိဳးတစ္ဦျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ (ဤဥပေဒ

 

အရ) ေလ်ာက္ထားရန္ မလိုပါ။” လို႕ အေၾကာင္းျပန္ၾကားခဲ့သည္။ ( ထိုအရာရွိ ဦးသာဇံ ဆိုသူမွာ

 

ယခုလက္ရွိ ရန္ကုန္တိုင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး ေဇာ္ေအးေမာင္ ၏ အဖိုးဟု သိရသည္။)

 

ခု က်ေနာ္တင္ထားတဲ့ စာရြက္က မိတၱဴျဖစ္ပါတယ္။ ဦးခင္ရီတို႕ဆီမွာလည္း ဒီစာရဲ့မိတၱဴ ရွိေနေၾကာင္း

 

သိရတယ္။

 

 

ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ ေျပာခ်င္ပါေသးတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေမြးဖြားႏႈန္း မ်ားတယ္၊ တဘက္ႏိုင္ငံက

 

ခိုး၀င္လာလို႕ လူဦးေရ အဆမတန္ တိုးလာတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားက မွန္လား၊ မွားလားဆိုတာ

 

ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ ပထမဆံုး က်ေနာ္တင္ျပခဲ့တဲ့ ခ်ားလ္စ္ပါတန္ ရဲ့ အစီရင္ခံစာအရ ၁၈၂၆ ခုႏွစ္မွာ

 

ရခိုင္ေဒသမွာ မြတ္ဆလင္ ဦးေရ သံုးေသာင္းရွိေၾကာင္း သိခဲ့ရပါျပီ။ ခု ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ဆိုေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း

 

(၁၈၇)ႏွစ္ ကြာတာေပါ့။ ဒီေတာ့ လူဦးေရတိုးႏႈန္းတြက္ခ်က္တဲ့ ေဖၚမ်ဴလာမွာ အစားသြင္းတြက္ခ်က္

 

ၾကည့္ပါမယ္။

 

၃၀၀၀၀ (၁+၀.၀၂၄) ^ ၁၈၇ = ၂ ၅၃၀ ၅၃၉. ၆၅ (ႏွစ္သန္းငါးသိန္း သံုးေသာင္းေက်ာ္)

 

ပံုမွန္အတိုင္းဆိုရင္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ႏွစ္သန္း ငါးသိန္းေက်ာ္ ရွိရပါမယ္။ ခုတကယ္ရွိေနတာက အစိုးရ

 

ခန္႕မွန္းခ်က္အရ ဆယ့္တစ္သိန္း ( ၁၁ သိန္း) ပါ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က အဲဒီတုန္းက လူဦးေရအားလံုးရဲ့

 

၃ ပံု ၁ ပံုခန္႔ ရွိခဲ့သလို၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အစုိးရစာရင္းအရ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၂၉% ရွိပါတယ္ တဲ့။

 

ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးသြားတာလား၊ ခိုး၀င္လာတာလား ဦးေႏွာက္ရွိသူမ်ား စဥ္းစား

 

ႏိုင္ၾကမွာပါ။

 

စာကေတာ့ သိပ္ရွည္သြားပါျပီ။ နိဂံုးခ်ဳပ္ပါမယ္။ ခုထိ က်ေနာ္တင္ျပခဲ့တဲ့ အဂၤလိပ္ေခတ္ သန္းေခါင္စာရင္း

 

နဲ႕ အစိုးရအစီရင္ခံစာမ်ားကိုၾကည့္ရင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာမပါသလို၊ ရခိုင္ဆိုတာလည္း မပါ ပါဘူး။

 

(`ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး´ ဆိုတဲ့ အမည္ပါတဲ့ သမိုင္းမွတ္တမ္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ခုေဆာင္းပါးမွာ

 

အဂၤလိပ္အစိုးရ မွတ္တမ္းေတြကိုသာ သီးသန္႔တင္ျပလိုတာပါ။) ဒီစာရင္းေတြထဲမွာပါတဲ့ `ေမာ့ဂ္´ေတြ

 

ဆိုတာ ခုလက္ရွိ ရခိုင္ေတြမဟုတ္ပါဘူး ဆိုတဲ့ အသိဥာဏ္မဲ့တဲ့ ျငင္းဆိုခ်က္မ်ိဳးလည္း က်ေနာ္ မလုပ္

 

ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ `ေမာ့ဂ္´ ဆိုသူမ်ားက သူတို႕ကို `ရခိုင္´လို႕ ေခၚေစခ်င္တဲ့အတြက္ Identity အသစ္

 

တစ္ခု ဖန္တီးခဲ့သလို၊ `ရခိုင္မြတ္ဆလင္ ´ လို႕ မွတ္တမ္း၀င္ခဲ့သူမ်ားကလည္း သူတို႕ရဲ့ Identity ကို

 

ကိုယ္တိုင္ သတ္မွတ္ခြင့္ရွိပါတယ္ဆိုတဲ့ အလြန္ရိုးရွင္းတဲ့ စကားတစ္ခြန္းျဖင့္ က်ေနာ့္ေဆာင္းပါးကို

 

အဆံုးသတ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

 

ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ

 

(၂၈ – ၁၁ -၂၀၁၃)

1978 ဟသၤာ စီ မံ ခ်က္ မွာ ဗုိလ္ေန ဝင္း က အ ကုန္ စီ စစ္ ၿပီး လက္ ခံ

“ျမန္မာ” လူမ်ဳိးဟူသည္ “ျမန္” ၍ “မာ” ေသာ လူမ်ဳိးျဖစ္သည္။

ျမန္မာ

(ေဆာင္းပါးရွင္ – ေဒါက္တာေအာင္ကိုကို (စီးပြားေရးပညာ၊ စီးပြားေရးေပၚလစီ))

“ျမန္မာ” လူမ်ဳိးဟူသည္ “ျမန္” ၍ “မာ” ေသာ လူမ်ဳိးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ “စိတ္ျမန္” ၍ “ေခါင္းမာ” ေသာ အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဆတ္ေသာ လူမ်ဳိးအျဖစ္ အထင္မွတ္ မခံရေစဘဲ “အလုပ္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ လ်င္ျမန္သြက္လက္ၿပီး”၊ “စိတ္ဓာတ္ခိုင္မာ” ေသာ လူမ်ဳိးႀကီး (တုိင္းရင္းသား အားလုံးႏွင့္ ႏုိင္ငံသားအားလုံး တစုတစည္းတည္း ရွိေသာ ႏုိင္ငံ သားစိတ္ဓာတ္) စိတ္ဓာတ္သည္လည္း စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈတြင္ အေျခခံ အခ်က္အျဖစ္ အေရးႀကီးေပသည္ဟု ထင္ျမင္သည္။

စိတ္ျမန္၍ ေခါင္းမာျခင္းထက္ (အလုပ္လုပ္ရာတြင္) လ်င္ျမန္သြက္လက္၍ စိတ္ဓာတ္ခိုင္မာျခင္းသည္ ယေန႔ပစၥဳပၸန္ႏွင့္ အနာဂတ္ကို ေကာင္းစြာေပါင္းကူးေပးေသာ စိတ္ဓာတ္ ပင္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

ယေန႔ ကမၻာႀကီးတြင္ စိန္ေခၚမႈမ်ား (Challenge)မ်ားစြာ (စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လုံျခံဳေရး အစရွိသည့္) ရွိၿပီး၊ ယင္းစိန္ေခၚမႈမ်ား (Challenge)သည္ ရံဖန္ရံခါ မထင္ မွတ္ ဘဲ (သို႔မဟုတ္ ထင္ျမင္ထားသည္ ထက္ပိုလြန္၍)ျဖစ္ေပၚလာေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား (Threats) အျဖစ္သို႔ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ကူးေျပာင္းသြားေလ့ ရွိသည္ ဆိုသည္ ကိုလည္း ေလ့လာေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။

ဆိုလိုသည္မွာ ကမၻာ့လူဦးေရ ျမင့္မားတိုးပြား လာသည္ႏွင့္အမွ် စိန္ေခၚမႈမ်ား (Challenge)ႏွင့္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား (Threats)ကို အသြင္သဏၭာန္မ်ဳိးစုံ (Various Kinds)ႏွင့္ က႑မ်ဳိးစုံ (Various Sectors)တို႔တြင္ ေတြ႕ျမင္လာရ ေပလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အမ်ဳိးသားလုံၿခဳံေရး အစရွိသည္တို႔သည္ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု အျပန္အလွန္ ခ်ိတ္ဆက္ (ဆက္စပ္)ေနၿပီး၊ က႑တစ္ခု အားေကာင္းေန႐ုံမွ်ျဖင့္ မလုံေလာက္ဘဲ အျပန္အလွန္ စုစုစည္းစည္း ရွိေနေစေသာ (ဥမကြဲ သိုက္မပ်က္ ရွိေစေသာ) အမ်ဳိးသားေရး အေျခခံ စိတ္ဓာတ္သည္ လိုအပ္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းႏွင့္ စုေပါင္းအေျဖရွာျခင္းျဖင့္ မည္ကဲ့သို႔ေသာ ပုံသဏၭာန္ရွိေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို အေကာင္းဆုံးေသာ ရလဒ္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိ ႏိုင္သည္။

ေမြးဖြားခ်ိန္ (Birth) မွ ေသဆုံးခ်ိန္ (Death)ဟူေသာ အခ်ိန္ကာလ တစ္ခုကို လူသားတိုင္း (ႏိုင္ငံသားတိုင္း) ျဖတ္သန္းၾကရသည္ျဖစ္ရာ မိမိတို႔ ေသလြန္သြားေသာ္လည္း အနာဂတ္တြင္ ေမြးဖြားလာၾကဦးမည့္ ျမန္မာ့အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္မ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ (သို႔မဟုတ္) လံုေလာက္ေသာ အေျခခံ အုတ္ျမစ္မ်ားကို စနစ္တက် စဥ္းစားတည္ေဆာက္ ၾကရေပလိမ့္မည္။

သို႔မဟုတ္ပါက အျခားေသာ (တစ္ပါးေသာ) ႏိုင္ငံမ်ား၏ တစ္ဖက္သတ္ အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္ေပးရေသာ (အသံုးခ်ခံ) ႏိုင္ငံအျဖစ္ တည္ရွိေနေပ လိမ့္မည္။

မည္သည့္ႏိုင္ငံကိုမဆို (၁) စည္းလံုးညီညြတ္မႈ (Unity) မရွိလွ်င္၊ (၂) တရားမွ်တေသာ ရင္ဆိုင္မႈ (Fair Competition) မရွိလွ်င္၊ (၃) ယင္းအခ်က္ ႏွစ္ခ်က္လံုး မရွိလွ်င္၊ ယင္းႏုိင္ငံ သည္ မည္သို႔ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မူ၀ါဒမ်ား (Development Policies) ကို ျပည့္ျပည့္၀၀ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ မဟုတ္ေပ။

ျမန္မာလူမ်ဳိး အမ်ားစုသည္ မိမိႏိုင္ငံ မိမိလူမ်ဳိးကို ခ်စ္ခင္ၾကေသာ္လည္း အဘယ့္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မဖြံ႕ၿဖိဳးမတိုးတက္ (ေနာက္က်က်န္ရစ္) ခဲ့ရသနည္းဟုဆို လွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သည္ (၁) စည္းလံုးညီညြတ္မႈႏွင့္ (၂) တရားမွ်တေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈတို႔ မရွိခဲ့ (မလံုေလာက္ခဲ့) ေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္မည္ဟု ထင္ျမင္မိသည္။

ဥပမာ ယေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ခ်မ္းသာလာေသာ အခ်ဳိ႕ေသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ား ရွိလာေသာ္လည္း ျပည္သူအမ်ားစုမွာမူ ဆင္းရဲ တြင္း နက္ေနဆဲ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အခ်ဳိ႕က အဆိုပါ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ရွိေသာေၾကာင့္ လုပ္သားေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေနသည္ဟု ေျပာဆိုျငားလည္း တစ္ေျပး ညီ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ကင္းမဲ့ေသာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး အခင္းအက်င္းေၾကာင့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနျခင္းႏွင့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး သန္းေပါင္း မ်ားစြာ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ရရာအလုပ္ (ေအာက္ေျခသိမ္း အလုပ္မ်ား အပါအ၀င္) လုပ္ေနရျခင္း၊ လူကုန္ကူးျခင္းမ်ား ခံေနရျခင္းႏွင့္ မက္ခ႐ို စီးပြားေရး အင္အားနိမ့္ က်ျခင္း ျဖစ္သကဲ့သို႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာလည္း လူတစ္ဦးခ်င္း ၀င္ေငြအရ အာဆီယံ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံ မ်ားထဲတြင္ ေအာက္ဆံုးအဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ကို ႀကိဳေတြးလွ်င္ မိမိတို႔ႏုိင္ငံသား အားလံုးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတည္းဟူေသာ ႏိုင္ငံ၏ တစ္ေလွတည္းစီး တစ္ခရီးတည္း သြားေနၾကသူ မ်ား ျဖစ္သည္ ဆိုသည္ကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သလို တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး အေထြေထြအင္အား ေတာင့္တင္းခိုင္မာေသာ ႏိုင္ငံႀကီးအျဖစ္သို႔ ျမန္မာ့စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ တည္ေဆာက္သြား ရ ေပလိမ့္မည္။

” ငါေျပာသမွ် ငါ့အေႀကာင္း “..ေဒါက္တာသန္းထြန္း။

 

၂၀၀၀ ျပည့္နွစ္ဆိုရင္ ငါ့အသက္၇၇ ျပည့္လို ့ ရ၈ျဖစ္ေတာ့မယ္။ ဆိုလိုတာက ေသခါနီးျပီေပါ့။ ငါ့လမ္းငါထြင္ျပီး ငါလုပ္ခ်င္တာလုပ္ခဲ ့တယ္။ ေအာင္ျမင္သင့္ သေလာက္ ေအာင္ျမင္တယ္ ။ရံႈးတာေတြလည္း အမ်ားႀကီးေပါ့။ ဒါကိုေနာင္ လာေနာင္သား ေတြသိရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ ျပီးျပီးသားကို တိုတိုရွင္းရွင္း ေျပာတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္က လူငယ္ေတြ ဟိုလိုဒီလို ေတြးမေနရေအာင္ ကြက္လပ္ျဖည့္ေပးတာပဲ။ ထပ္ျပီးကြက္လပ္ မျဖစ္ရေအာင္ ဒီအတိုင္း မွတ္တမ္းအျဖစ္ က်န္ေစခ်င္တယ္။

ငါေရးတာမွာ ႀကြားတာ၊ မွားတာ။ မမွန္တာ မပါဘူး။
၂၃၊ဒီဇင္ဘာ၊ ၁၉၉၉။

ေဒါက္တာသန္းထြန္း။
(B.A.Hons:), MA, Ph.D, D.Lit,(London)
အျငိမ္းစားပါေမာကၡ၊သမိုင္းဌာန၊ မႏ ၱေလး တကၠသိုလ္။
အဖြဲ ့ဝင္၊ျမန္မာနိုင္ငံ သမိုင္းေကာ္မရွင္။
ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါေမာကၡ၊ျမန္မာနိုင္ငံ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ပညာဌာန။
ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါေမာကၡ၊သမိုင္းဌာန၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္။

ေဒါက္တာသန္းထြန္း။
” ငါေျပာသမွ် ငါ့အေႀကာင္း ” စာအုပ္အမွာမွ

ျမန္မာအစ – တေကာင္း ကနွင့္ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က ၏ ဝိေရာဓိ။

ေ႐ႊနန္းဆီသို႔ (၁)

( ခ ) ျမန္မာအစ-တေကာင္းက နွင့္ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က ၏ ဝိေရာဓိ။

မွတ္ခ်က္။ ။ ဖတ္႐ႈေလ့လာမိေသာ စာအုပ္မ်ားထဲမွ ဝါဒတူရာ စာပိုဒ္မ်ားကို မိတ္ေဆြမ်ား အဆင္ေျပေျပ ေလ့လာနိုင္ေစရန္ စုစည္းထားသည္။ မည္သည့္ စာအုပ္ထဲ မွ ျဖစ္သည္ကိုလည္း အသိေပးထားသည္။
မိမိ ဘာလဲ၊ မိမိလူမ်ိဳးအစဥ္အလာ မည္သို႔႐ွိခဲ႔လဲ ၊မိမိ၏အမိေျမသည္ မည္သို႔ေသာအခက္အခဲမ်ားကိုေက်ာ္ျဖတ္လာရသလဲ ၊ျမန္မာဟူေသာေခါင္းစဥ္ေအာက္ နားလည္ မႈမ်ား ကို မည္မွ်အခ်ိန္ေပး တည္ေဆာက္ခဲ႔ရသလဲ ၊တခ်ိန္က မည္သို႔ေသာ ျပင္မရသည္႔ အမွားမ်ား က်ဳးလြန္ခဲ႔ၾကသလဲ ၊ထိုအမွားမ်ားထဲမွ မည္သည္ကို သင္ပုန္းေခ်၍ မည္သည္ကို အတုယူရမလဲ၊ လူမ်ိဳးျခား မ်ားကအေမး႐ွိလာေသာ္ အေျပာသြက္သြက္ အေျပာမခက္ဖို႔ ျမန္မာ့သမိုင္း ( တိုင္းရင္းသားမ်ားအပါအဝင္) ကိုေလ့လာ ထားသင့္ပါသည္။

ျမန္မာအစ-တေကာင္းက ဟူေသာယူဆခ်က္မွာ ျမန္မာတို႔သည္ ေက်ာက္ေခ်ာခတ္နွင့္ ေၾကးေခတ္မွ သံေခတ္သို႔ အကူးအေျပာင္းကာလ ကတည္းက ေရာက္႐ွိေန ထိုင္ျမိဳ႕ျပထူေထာင္ခဲ႔ေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္ ဟူေသာအယူအဆျဖစ္သည္။
ျမန္မာအစေက်ာက္ဆည္က ဟူေသာအယူအဆမွာကား ျမန္မာတို႔သည္ ေအဒီ ၉ ရာစုေက်ာ္တြင္း ေခတ္လယ္ပေဒသရာဇ္စနစ္ ထြန္းကားေနျပီျဖစ္ေသာ အခ်ိန္ကာလ မွသာ ေရာက္႐ွိေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္သည္ဟူေသာအယူအဆျဖစ္သည္။

ကိုလိုနီ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕နွင့္ တေကာင္းေပၚအျငိဳး။

ျမန္မာအစ တေကာင္းကဟူေသာစကားမွ တိုက္႐ိုက္ေပၚထြက္လာေသာ အဓိပၸါယ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း႐ွိျမန္မာတို႔သည္ တေကာင္းအရပ္တြင္စတင္ ျမိဳ႕႐ြာ တည္ေထာင္၊ ထီးနန္းစိုက္ထူ သည္ဟူေသာအနက္ကိုရ၏။ ပထဝီအေနအထားအရလည္း တ႐ုတ္နွင့္ အိႏၵိယ ကုန္သြယ္ရာ ပိုးလမ္းမၾကီး နွင္႔နီးစပ္၏။တေကာင္းတြင္ ယေန႔တိုင္တူးေဖာ္ဆဲ အုတ္ျဖင့္ေဆာက္လုပ္ထားေသာ ျမိဳ႕႐ိုးေဟာင္းၾကီးမ်ားကိုေတြ႔ရ၏ ။ ျမိဳ႕႐ိုးကိုပတ္လ်က္ ဧရာဝတီျမစ္မွ ေရသြင္းယူထားေသာ က်ံဳး လည္း ႐ွိပါသည္။ထို႔ေၾကာင္႔ျမန္မာရာဇဝင္မ်ား တြင္မွတ္တမ္း တင္ထားေသာ တေကာင္းျမိဳ႕ကို ဘီစီ ၆၀၀ ေက်ာ္ကတည္ေထာင္ခဲ႔သည္ဆိုလွ်င္ ခ်ိယန္တို႔သည္ တ႐ုတ္တို႔၏ အေနွာက္အယွက္ေၾကာင့္ ယူနန္ေတာင္တန္းမ်ားမွတဆင့္ တာပိန္ျမစ္ေၾကာင္း အတိုင္း ထိုမွ ေ႐ႊလီ ထို႔ေနာက္တြင္ ေမခ စသျဖင့္ ေရေၾကာင္း အကူအညီျဖင့္ အလ်င္အျမန္ ေရာက္လာခဲ႔လွ်င္ တေကာင္းျမိဳ႕ကိုတည္ေထာင္နိုင္ဖြယ္႐ွိသည္။ထိုမွ ဧရာဝတီျမစ္ ကိုစုန္ျပီး အေနာက္ဘက္႐ွိမူးျမစ္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္းနွင္ အေနာက္ ႐ိုးမေတာင္တန္း မ်ားဆီသို႔၎၊ အေ႐ွ႕ဘက္ ျမစ္ငယ္၊ေဇာ္ဂ်ီ၊စမံု၊စစ္ေတာင္းစေသာျမစ္ဝွမ္းမ်ားနွင့္ အေ႐ွ႕ဘက္ ႐ွမ္း႐ိုးမေတာင္တန္းမ်ားဆီ သို႔၎၊ကူးစက္ပ်ံ႕နွံ႕ သြားသည္ဟု ေ႐ွးရာဇဝင္သုေတသီတို႔က ယူဆၾကသည္။ဤဆို႔ဆိုလွ်င္ ျမန္မာ့ေျမအတြင္း နွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ အေျခခ် ေနထိုင္ျပီးေသာ လူမ်ိဳး၏ အစဥ္အလာမွာ လြန္စြာၾကီးမားေပလိမ္႔မည္။ဤဇာတိမာန္ကား ၾကံဆဖိနွိပ္ထားမွသာ ျမန္မာတို႔အေပၚ ကၽြန္သက္႐ွည္ေစ နိုင္မည္ျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာ့သမိုင္း၊ ျမန္မာ့ရာဇဝင္ကို ျမန္မာတို႔ ဖတ္႐ႈယင္းျဖင့္ ျမန္မာတို႔သည္ မိမိတို႔ရာဇဝင္ကို မိမိတို႔အထင္ေသးအျမင္ေသးျဖစ္လာ႐ံုမွ်မက ဇာတိေသြး၊ဇာတိမာန္လည္း ပ်က္သုန္းေစရန္ အၾကံျဖင့္ တေကာင္း အေပၚ႐ြာငယ္ဇနပုဒ္အျဖစ္ဖန္တီးျခင္း နွင့္ တေကာင္းအား ပုဂံ ဘုရင္အေနာ္ရထာ ၏ ခံတပ္ငယ္ေလးအသြင္ဖန္တီးလိုက္ျခင္း စသျဖင္႔ ျမန္မာတို႔၏ အဦးအမြန္ေဒသအား ျဗိတိသွ် အစိုးရမွ ေဖ်ာက္ဖ်က္ခဲ႔ပါသည္။ထို႔ျပင္ တေကာင္း၊ ဆင္ညွပ္ကုန္း ၊ ၾကံညွပ္စေသာေဒသမ်ားသည္ အ႐ွင္နွစ္ပါး သူ႔လက္သို႔က်ေရာက္ျပီးသည္႔တိုင္ နယ္ခ်ဲ႕ တို႔အား အျပင္းအထန္ ခုခံတိုက္ခိုက္ခဲ႔ေသာ ဝန္းသိုေစာ္ ဘြားၾကီး ဦးေအာင္ျမတ္နွင့္ မင္းသားေမာင္မွတ္ တို႔ကို အား ေပးကူညီခဲ႔ေသာေၾကာင့္ ၾကံညွပ္သူၾကီး ဦးဖိုးရ၊ ျမေတာင္ဝန္ နွင့္ မလယ္ဝန္တို႔ကို အျငိဳးထားခဲ႔ သည္။ျဗိတိသွ်စစ္ဗိုလ္ တစ္ေယာက္ကို အေသတိုက္ခဲ႔ေသာ ဤေဒသၾကီးကို ျဗိတိသွ်တို႔မွ လြန္စြာအျငိဳးထားခဲ႔သည္။ ထို႔ျပင္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္တြင္ တေကာင္း၊   ျမေတာင္၊   ၾကံညွပ္ အစ႐ွိေသာျမိဳ႕႐ြာမ်ားသည္ သီးျခား ျမိဳ႕စား၊မင္းသား ၊မင္းသမီး မ်ားအုပ္ခ်ဳပ္၍ ေလးျမိဳ႕ဝန္၊ ငါးျမိဳ႕ဝန္စသျဖင့္ ခန္႔ထားအုပ္ ခ်ဳပ္ေသာ   ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားျဖစ္သည္။သို႔ေသာ္ ဤေဒသမ်ားကို ႐ြာသူၾကီးအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ဇနပုဒ္အျဖစ္ သို႔ ျဗိတိသွ်တို႔က ေလ်ာ့ခ်ခဲ႔သည္။၎ တို႔ကမ်က္နွာသာမေပး ၍ ေဒသခံတို႔ ကစြန္႔ခြာၾကရာ တေကာင္းမွာ အိမ္ေျခ ၃၀ ခန္႔သာ႐ွိေသာ ႐ြာပ်က္ၾကီးအျဖစ္သို႔ေရာက္႐ွိသြားေတာ့ သည္။အနီးအနားမွာလည္းျခံဳႏြယ္မ်ားပိတ္ဖံုးလ်က္ လက္က်န္႐ြာ သားတို႔မွာလည္း ငါး လိပ္႐ွာယင္း အသက္ေမြးခဲ႔ရေလေတာ့သည္။ထို႔ျပင္႐ြာနီးပတ္ဝန္းက်င္နွင့္လည္းမသင္႔ျမတ္ေအာင္ ထပ္မံ၍ ဖန္တီးခဲ႔ၾကျပန္ေလ သည္။ တေကာင္းပတ္ဝန္းက်င္တစ္ခုလံုး ေတာဖံုး၍ ႐ြာသိမ္ ႐ြာငယ္ဘဝေရာက္ေသာ္မွ ျဗိတိသွ်တို႔သည္ ရန္ကုန္ အသိုင္းအဝိုင္းကိုေခၚျပရာ လူေနမႈ အဆင့္ကိုၾကည့္၍ ရန္ကုန္ပညာတတ္ အသိုင္းအဝိုင္းမွ တေကာင္း ဟူသည္ ပုဂံလက္ေအာက္ခံ ခံတပ္ငယ္တစ္ခုသာျဖစ္ေၾကာင္း လက္ခံလာၾကသည္။သို႔နွင့္ တေကာင္းျမိဳ႕ၾကီးကား ရာဇဝင္ ပံုျပင္ အဆင့္သို႔ ေရာက္ခဲ႔ရေတာ့သည္။

အေတြးအယူအဆ ၊အေထာက္အထား ၊အားသာခ်က္မ်ားနွင့္ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္ ။

ျမန္မာတို႔သည္ ခရစ္နွစ္ ၈၀၀ ေက်ာ္ ေလာက္က ယူနန္နယ္ ေတာင္ပိုင္းမွ ကုန္းလမ္းအတိုင္းဆင္းလာၾကကာ ႐ွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ထိုမွတဆင္႔ ႐ွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း သို႔ ျဖတ္လာၾကကာ ႐ြာငံသို႔ေရာက္ေသာ္ နတ္ေတာင္ထိပ္ဖ်ားမွျမင္းမ်ားနွင့္ ဆင္းသက္လာျပီးလွ်င္ ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္ကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္၍ စိုက္ပ်ိဳးေနထိုင္ျပီး လူဦးေရ ပိုလွ်ံေသာ အခါ တစ္နိုင္ငံလံုးသို႔ ယပ္ေတာင္သဖြယ္ ျဖန္႔က်က္ ေနထိုင္သူမ်ားဟုအဓိပၸါယ္ ရ၏။ထိုသို႔ ဆိုလွ်င္ ျမန္မာဟူေသာလူမ်ိဳးသည္ ထိုကာလ၌အုပ္ ခ်ဳပ္ေနေသာ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရကဲ႔သို႔ပင္ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္လာယင္း နယ္ေျမသိမ္းပိုက္သူဟု ယူဆရန္႐ွိေနသည္။ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္ကဟူေသာအယူအဆအရ တေကာင္းနန္းေတာ္သည္ ဒ႑ာရီဘဝ သို႔ေလ်ာ့က်သြား႐ံုမွ်မက ျမန္မာ့ ေ႐ွးေခတ္သမိုင္း သက္တမ္း တိုလြန္းသြား၍ ျမန္မာတို႔သည္လည္း သမိုင္းစာအုပ္အျပင္ဖက္သို႔ ထြက္ေပး ရသည့္အျဖစ္မ်ိဳး ဆိုက္ေရာက္သြားေတာ့သည္။ သိုးေမြး ဆိတ္ေမြး ၍အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းျပဳရေသာ ကိုယ္ပိုင္စာေပ မ႐ွိေသာ တိဗက္- ျမန္မာ ( ခ်ိယန္ ၊ မာန္ ) လူ႐ိုင္းအဆင့္သာ႐ွိသူမ်ား ျဖစ္သြားရေတာ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေအဒီ – (ေအဒီ -၈၃၂) ၉ ရာစုဝန္းက်င္တြင္ တရုတ္ျပည္ေတာင္ပိုင္း တြင္ၾကီးစိုးေနေသာ နန္းေစာ တို႔ ( ႐ွမ္းမဟုတ္ ) တို႔မွ ပ်ဳတို႔ပိုင္စိုးရာ႐ွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းကိုတိုက္ခိုက္ရာ တေျဖးေျဖး နွင့္ေက်ာက္ဆည္ လြင္ျပင္သို႔ တိုင္ ေရာက္႐ွိတိုက္ခိုက္ရာမွ ထိုေဒသ႐ွိ ပ်ဴမင္းေနျပည္ ပ်က္စီးကာ ပ်ဳနိုင္ငံ ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔မွာ ပ်က္သုန္းတိမ္ေကာ၍ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ႔ရေၾကာင္း တဖန္ ေနာက္သံုးနွစ္ၾကာလ်င္ ေအာက္ဗမာ ျပည္႐ွိ မြန္တို႔၏ ျမိဳ႕ေတာ္ဟုယူဆရေသာ မိခ်န္ကို နန္ေစာတို႔ တိုက္ခိုက္ၾကရာမွ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား ပ်က္သုန္းတိမ္ေကာ ခဲ႔ရေၾကာင္းျဖင့္ လစ္လပ္သြားေသာ ေက်ာက္ဆည္ေဒသ ကို ျမန္မာတို႔ဝင္ေရာက္ ေနရာယူ လာသည္ဟူ၏။ဤသို႔ျဖင္႔ ပ်ဴေရာ မြန္ေရာကင္းမဲ႔ျပီး ပ်ဴနိုင္ငံေနရာတြင္ နွစ္ထပ္ကြန္း ဗလာျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ မာန္ ( ျမန္မာ ) တို႔က ေအဒီ ၈၃၅ တြင္ ယူနန္နယ္ေတာင္ပိုင္း အစြန္မွ ထြက္ေျပးလာျပီးပ်ဴနိုင္ငံအတြင္းသို႔အေျခခ်ေနထိုင္လာၾကသည္။ျမန္မာတို႔က ခါးလည္မွျဖတ္၍ဝင္ေရာက္လာေသာအခါ ေက်ာက္ဆည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္မြန္ အုပ္စုၾကီးတစ္ခုက်န္ခဲ႔ ရာမွ ျမန္မာတို႔သည္ မြန္တို႔ ထံမွအတတ္ပညာအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေလလာသင္ယူခဲ႔ၾကသည္။ျမန္မာတို႔၏ မူရင္းေျပာစကားတြင္ေဝါဟာရ အသစ္မ်ားထည့္သြင္းျခင္း၊ ျမန္မာစကား၊ မြန္စကားကို ေရးတတ္ေအာင္သင္ေပးျခင္း၊ဗုဒၶဘာသာကိုေဟာေျပာျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပညာကို လမ္းျပေပးျခင္းစသည္ျဖင့္ မြန္တို႔နွင့္အတူေနထိုင္၍ ေလ့လာသင္ယူခဲ႔ပါသည္။စေကာ ကရင္နွင္႔ ပေလာင္တို႔ ထူေထာင္သြားေသာ လယ္၊ဆည္နွင့္ ေျမာင္း ေတြကို ဆက္ခံျပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာ ပါတတ္လာခဲ႔ပါသည္။ ခ်ိယန္ ( မန္ ) အ ျဖစ္ ေနစဥ္တုန္းကတိရိစာၦန္မ်ားသာေမြးျမဴခဲ႔ေသာ္လည္း အေ႐ွ႕ဘက္မွလာ၍ စပါးစိုက္နည္းပညာယူေဆာင္လာသူမ်ား ကို မင္းျပဳေစခဲ့သည္ဟုလည္းဆို၏။ျမန္မာျဖစ္လာမည့္မန္တို႔သည္ ေျမာက္ဖက္႐ွိေတာင္ျပဳန္း (၁) ခ႐ိုင္နွင္႔ အေနာက္ေတာင္ဖက္ မိုင္ ၁၀၀ ေက်ာ္အကြာအေဝး႐ွိ မင္းဘူး (၆) ခ႐ိုင္ကို သိမ္းပိုက္ခဲ႔သည္။ လူဦးေရတိုးပြားလို႔ ယပ္ေတာင္သဖြယ္ျဖန္႔ထြက္သြားပံုမွာ ဧရာဝတီျမစ္ကိုဆင္းျပီး ၊ပံုေတာင္နဲ႔ ခ်င္းေတာင္ကိုသြားရာမွ ေနာက္ဆံုး ရခိုင္စစ္ေတြကိုေရာက္႐ွိပါတယ္။ ဒုတိယအေျခစိုက္ရာေနရာမွာ ဧရာဝတီ အေနာက္ဘက္ကမ္း႐ွိ ခုေခတ္မင္းဘူး ခရိုင္၊ စလင္းစကုနယ္ ေျခာက္ခ႐ိုင္ျဖစ္ပါသည္။ ဆက္လက္၍ ေတာင္တြင္(ေတာင္တြင္းၾကီး) ျမစ္ေအာက္တြင္ျပည္ ၊ခ်င္းတြင္းကိုဆန္ျပီး မူးျမစ္အထက္ မုဆိုးဖိုဝ္( ေ႐ႊဘို)၊ထိေပသွ်င္ ( ဒီဗယင္း) နွင့္ကိႅယ္တူ ( ေျမဒူး) ဟူေသာ နယ္ေျမမ်ားအထိ ပ်ံ႕နွံ႔ ေနထိုင္ၾကသည္ဟူ၏။ထို႔ေနာက္မွ ေအဒီ ၈၄၅တြင္ ပ်ဥ္ျပားမင္းမွပုဂံမင္းဆက္ကိုထူေထာင္ကာ ေအဒီ ၁၀၄၄တြင္နန္းတက္ေသာ အေနာ္ရထာ ဘုရင္မွ ပထမျမန္မာ နိုင္ငံေတာ္ၾကီးကို စတင္တည္ေထာင္၍ ပုဂံေခတ္ကိုအစပ်ိဳးခဲ႔သည္ဟူ၏။

စာေရးသူမွတ္ခ်က္။

ယခုေဆာင္းပါးကိုမေရးခင္ကေ႐ွ႕တြင္ ဤေဆာင္းပါးနွင့္ အဆက္စပ္႐ွိေသာေဆာင္းပါး နွစ္ပုဒ္တင္ျပခဲ႔ျပီးျဖစ္ပါသည္။ပထမေဆာင္းပါးတြင္ ျမန္မာ့သမိုင္းကို လူမ်ိဳးျခား ဘာသာျခားတို႔ မွ ရည္႐ြယ္ခ်က္႐ွိ႐ွိ ၾသဇာလႊမ္းမိုးထားပံုကိုလည္းေကာင္း၊ ဒုတိယေဆာင္းပါးတြင္ ျမန္မာ့သမိုင္းအား မည္သို႔မည္ပံု မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ လႊမ္းမိုးထားသည္ ကိုလည္းေကာင္း အယူအဆတူရာမ်ားစုစည္း ေရးသားခဲ႔ပါသည္။ယခုေဆာင္းပါးတြင္ေတာ့ ေ႐ွးျမိဳ႕ေဟာင္း တေကာင္းကို ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိ မည္ေလာဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နွင့္ တေကာင္းအယူအဆအား အားေပ်ာ့ေမွးမွိန္ေအာင္ ဖန္တီးထားေသာ ေက်ာက္ဆည္အယူ အဆ၏ အေထာက္အထား နွင့္ ဆက္စပ္ယူပံု ကိုတင္ျပခ်င္မိပါ သည္။ သို႔ေသာ္ ဤ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က ဟူေသာ အယူအဆကား ျမန္မာ့သမိုင္းပညာ႐ွင္မ်ားအၾကား ဆယ္စုနွစ္မ်ားစြာ အျငင္းပြားေန ရျခင္းမ်ားစြာကိုေလ့လာေတြ႔႐ွိရသျဖင္႔ ေနာင္ေဆာင္းပါးမ်ားတြင္ အျငင္းပြားစရာအခ်က္မ်ားကို ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္ စုမွ ေျဖ႐ွင္းသြား သည္မ်ားကိုတင္ျပသြား ပါမည္။ျမန္မာ အစ ေက်ာက္ဆည္က ဟူေသာ အယူအဆမွာ ၁၉၃၆ ခုနွစ္ တြင္ လု႔စ္အဆိုမွ စ၍ ေနာက္ဆံုး ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၏၂၀၀၅ ခုနွစ္ထုတ္ ျမန္မာဆိုတာ အထိ တည္ျမဲေနရျခင္းမွာ တေကာင္းျမိဳ႕ေဟာင္းတြင္ အေထာက္အထားခိုင္လံုေသာ ပ်ဴေခတ္ဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈပစၥည္း မ်ား ေတြ႕ ႐ွိမႈနည္းပါးျခင္း ၊ အကယ္၍တေကာင္းျမိဳ႕ျပသာ ႐ွိခဲ႔ပါလွ်င္လည္း ဗိႆနိုး၊သေရခတၱရာ ၊ဟန္လင္း ျမိဳ႕ျပၾကီးမ်ားကဲ႔သို႔ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားမွ စြန္႔ခြာသြားျခင္းမ႐ွိပဲ ေခတ္အဆက္ဆက္ လူေနထိုင္မႈ႐ွိရာ တေကာင္းျမိဳ႕ျပ၏ ကနဦး ယဥ္ေက်းမႈ ပစၥည္းမ်ားနွင့္ ေနာက္ ပိုင္း ေခတ္အဆက္ဆက္ ယဥ္ေက်းမႈ ပစၥည္းမ်ား ေရာေထြးသြားနိုင္ျခင္း ေၾကာင့္ သာသနာအစည္ပင္ဆံုး ယဥ္ေက်းမႈအက်ယ္ျပန္႔ ဆံုးျဖစ္ခဲ႕ေသာ ပုဂံေခတ္ အေထာက္အထားဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ား အေတြ႔မ်ားေနျခင္း ၊ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္တဝိုက္တြင္ ပုဂံေခတ္သကၠရာဇ္ပါ ေက်ာက္စာမ်ားသာ ေတြ႕ရျခင္း ေက်ာက္ဆည္ေဒသ႐ွိ႐ြာတို႔ ၏ အမည္အခ်ိဳ႕ကို ျမန္မာနိုင္ငံ အျခား ေဒသမ်ားတြင္ မွည့္ထားေလ့႐ွိျခင္း ၊ပ်ဴစာ ျမန္မာစာလံုးမ်ားကို အဓိပၸါယ္ ဆက္စပ္နိုင္မႈအားနည္းေနျခင္း စသည္ျဖင့္ တ႐ုတ္ရာဇဝင္ မန္႐ႈမွတ္တမ္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားပုဂံ ျမေစတီ ႐ွိ အမည္ မသိေက်ာက္စာ အေထာက္အထားမ်ားကိုရနိုင္သေလာက္ဆက္စပ္သံုးသပ္ထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ဤသည္တြင္ စာေရးသူ စိတ္ဝင္စားမိသည္မွာ နန္းေစာတို႔ လာေရာက္တိုက္ခိုက္သည့္ ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္တဝိုက္႐ွိ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား မည္သို႔ ေပ်ာက္ဆံုးသြားပါသနည္း ဟုျဖစ္သည္။ေအဒီ ၁ ရာစု ၏ဗိႆနိုး ျပည္ၾကီးပ်က္သည္မွ ၎တို႔နွင့္ေခတ္ျပိဳင္ သေရခတၱရာ ျပည္ၾကီးစည္ပင္ စဥ္ တေလ်ာက္လံုး ေနထိုင္ခဲ႔လာသည္ကား ပ်ဴတို႔ပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ေအဒီ ၃-၄ ရာစုမွ ၉ ရာစုတိုင္စည္ပင္လာခဲ႔ေသာ ဟန္လင္း ျမိဳ႕ျပသည္လည္း ပ်ဴတို႔ ဌာနီပင္ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ရာစုနွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ဒီေျမေပၚတြင္ပင္ အေျခခ် ေနထိုင္လာေသာ ပ်ဴတို႔ကို နန္ေစာ တ႐ုတ္တို႔ မၾကြင္းမခ်န္အကုန္ဖမ္းသြားသတ္သြားသည္လားမေတြးတတ္ပါ။ သို႔တည္းမဟုတ္ သေရခတၱရာ သို႔ ခိုလႈံသြားၾကသည္လား။ ထိုပ်ဴတို႔သည္ ပ်ဴအမ်ိဳးႏြယ္ျဖစ္ေသာ္လည္းသေရခတၱရာ သားေတာ့ဟုတ္ဟန္မတူပါ။ သို႔ဆိုလွ်င္ ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္ အနီးအနားတြင္ ပ်ဴတို႔ေနထိုင္ရာ နန္ေစာ တ႐ုတ္တို႔ ဖ်က္၍ပ်က္ရသည့္ မည္သည္႔ ပ်ဴျမိဳ႕ျပ႐ွိေသးသနည္း ။ ထို႔ျပင္ဟန္လင္းျမိဳ႕ျပ သည္ျပာပူမိုး႐ြာ ၍ပ်က္ သည္ကို ေလ့လာမိျခင္း သုေတသနအေထာက္အထားမွ ေနာက္တိုး ယဥ္ေက်းမႈအေထာက္အထားမေတြ႕ရဟုဆိုျပီး မီးေလာင္ပ်က္စီး သြားသည္ဟု အတည္ျပဳ ထားျခင္း ေၾကာင့္ ေအဒီ ၉ ရာစုက နန္ေစာ တ႐ုတ္တို႔ မည္သည္႔ ပ်ဴနိုင္ငံကို လာေရာက္ဖ်က္စီးသနည္း။သေရခတၱရာ သည္လည္း ေအဒီ ဆယ္္ရာစုထိတိုင္ စည္ပင္ ဝေျပာ၍ ေအဒီ ၁၀၄၄ တြင္မင္းတက္ေသာ အေနာ္ရထာမင္းေစာနွင့္ အဆက္အဆံ ႐ွိသည့္အုတ္ခြက္အေထာက္ အထားမ်ား ကသက္ေသခံေန သည္မဟုတ္ပါလား။ စာေရးသူ အေနအထား ကလည္း ေလ့လာဆဲ မို႔ မသိ႐ွိနိုင္ေသးပါ။ ယခု ေလာေလာလတ္လတ္ သိ႐ွိသမွ်အား မွတ္မိနိုင္ေအာင္ မွတ္စုထုတ္၍ မွတ္ယင္း စိတ္ဝင္စားသူတို႔ အလြယ္တကူေလ့လာနိုင္ရန္ တင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ထို႔ျပင္ စာေရးသူသည္ မိမိ ေလ့လာသလိုပင္ အေျခခံမွစ၍ စာဖတ္သူမ်ား အေပၚတဆင့္ျခင္း ျဖည္းျဖည္းသာတင္ျပသြားမည္ဟုလည္း စိတ္ကူးထားပါသည္။ ဤေက်ာက္ဆည္ အယူအဆ မွာ႐ႈပ္ေထြးလ်က္ ႐ွိေသာေၾကာင့္ ေလ့လာရာ တြင္ ေက်ာက္ ဆည္အယူအဆကိုလက္ခံသည္႔ ဖက္မွ စာေပမ်ားကိုလည္းေကာင္း ထို႔ေနာက္ ေက်ာက္ဆည္အယူအဆ ကို ျငင္းခ်က္ထုတ္ ထားေသာ စာေပမ်ားကို လည္းေကာင္း လက္လွမ္းမီရာ စာေပမ်ားစြာ တို႔အား နိႈင္းယွဥ္ေလ့လာရသည္မို႔ ေရးစရာ ကိစၥေတြမ်ားျပားလြန္းလွပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္ အယူအဆရယ္ ျငင္း ခ်က္ထုတ္ပံုရယ္ တို႔ကို တစ္ခုျခင္း အဆင္ေျပသလို အကိုးအကားမ်ားနွင္႔အေသးစိတ္ ဆက္လက္ေရးသားသြားပါမည္။ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ စာေရးသူ ေရးသားခဲ႔ေသာ ေဆာင္းပါး သံုးပုဒ္ျဖစ္ေသာ
—ကုလားျဖဴနယ္ခ်ဲ႕ဝါဒီ တို႔ ဖန္တီး ခဲ႔ေသာ သမိုင္းေၾကာင္းအေမြဆိုး
–ေ႐ႊနန္းဆီသို႔ ( ၁ )
( က )တ႐ုတ္မွတ္တမ္း မွီျငမ္းထားလြန္းတဲ႔ ေ႐ႊ တို႔၏ျမန္မာအစ-ေက်ာက္ဆည္က ဟူေသာ အေထာက္အထား ကို အသက္သြင္းပံု။
–ေ႐ႊနန္းဆီသို႔ (၁)
( ခ ) ျမန္မာအစ-တေကာင္းက နွင့္ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က ၏ ဝိေရာဓိ
တို႔တြင္ကိုးကားထားေသာစာအုပ္မ်ားမွာ ပံုနွိပ္သက္တမ္းအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာတမ္းဖတ္ခ်ိန္အရ ေသာ္လည္းေကာင္း သကၠရာဇ္အားျဖင့္ အေစာဆံုး ၁၉၅၆ မွ ေနာက္အက်ဆံုး ၂၀၀၅ ခုနွစ္အတြင္းမွ ေကာက္ခ်က္မ်ားသာျဖစ္ပါသည္။ လက္႐ွိအခ်ိန္ကာလ နွင့္ဆိုလွ်င္ ခုနနွစ္ေက်ာ္ ကြာဟသြားျပီျဖစ္၍ သုေတသန အေထာက္ အထားသစ္မ်ား ၊မထင္မွတ္ပဲ တိမ္ျမႈပ္ေပ်ာက္ကြယ္ေနေသာ ကြင္းဆက္မ်ား ၊ ပညာ႐ွင္အခ်ိဳ႕၏ အယူအဆ ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ား ႐ွိေနပါေသးသျဖင္႔   ေနာင္ေရးမည့္    ေဆာင္းပါးတြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပသြားပါမည္။

_ _ သွ်င္ ေလညင္း (၂၀၊၂၊၂၀၁၃)

__စာအကိုးအကား

မွန္နန္း မဟာရာဇဝင္ေတာ္ၾကီး (၂၀၀၃)
G H Luce -Economic of the Early Burma/Old Kyauke-se and coming Burm (၁၉၅၇)
ဗိုလ္မႉး- ဘ႐ွင္။ အေနာ္ရထာအရင္က ျမန္မာနိုင္ငံ (၁၉၇၅) ဒုတိယအၾကိမ္
ေဒါက္တာသန္းထြန္း – ျမန္မာဆိုတာ (၂၀၀၄)
ဦးဖိုးလတ္ – ျမန္မာအစ (၁၉၇၃)
ေဒါက္တာထင္ေအာင္- Burmese History Before 1287
ပုဂံမပ်က္မီကျမန္မာ့သမိုင္း(ေအာင္သန္း မႏၲေလး -ဘာသာျပန္) (၁၉၇၃)
ခ်စ္စံဝင္း- ျမန္မာ့ျမိဳ႕ေဟာင္းတေကာင္း႐ုပ္ပံုလႊာ (၂၀၀၄)
ဦးသန္းေဆြ – တေကာင္းျမိဳေဟာင္း ေလ့လာေတြ႕႐ွိခ်က္ (၁၉၆၆)
ဦးေအာင္ေသာ္-ဗိႆနိုးျမိဳ႕ေဟာင္း (၁၉၆၈)
ဦးျမင့္ေအာင္-ဟန္လင္းျမိဳ႕ေဟာင္း(၁၉၆၈)
ေ႐ွးေဟာင္းျမန္မာ့ျမိဳ႕ေတာ္မ်ား
ညိဳျမ – ကုန္းေဘာင္႐ွာပံုေတာ္ (၂၀၀၃)

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=474476579267865&set=a.474475725934617.100938.474473762601480&type=1

Photo Detail ; Tagoung ShweSiGone
Photo credit; not Dr. Nyi Win