ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသိထုိက္ေသာသမုိင္းျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား ( အပုိင္း ၁ – ၂ )


ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား သိထုိက္ေသာ သမုိင္း ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား (အပုိင္း ၁)

မဟာမင္းခန္႔
RB News

“ထင္ရွားေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားျဖစ္သည့္ `တိဗက္-ျမန္မာ´ အႏြယ္၀င္မ်ားႏွင့္ `ထုိင္း-တရုတ္´ တုိ႕သည္ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးထြန္ယက္ လုပ္ကုိင္ရန္ ေျမဆီၾသဇာ အလြန္ေကာင္း မြန္ေသာ ျမန္မာ့ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ားသုိ႕ ခ်င္းနင္း၀င္ေရာက္ အ ေျခခ်ေနထုိင္ လာေသာ အခါ ကမၻာ့ အေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ငန္းတြင္ တစ္ဖက္ ကမ္းေရာက္ ေအာင္ ကၽြမ္းက်င္ေနၿပီ ျဖစ္ေသာ အာရဗ္ကုန္သည္တုိ႕သည္လည္း အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္ေဒသ) တြင္ အေျခ ခ်ေနထုိင္ရန္ ႏွစ္ၿခိဳက္ သေဘာ က်ခဲ့သည္။ ထုိစဥ္က ေဒသခံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆုိင္ရာ အရပ္ လူႀကီး တုိ႕သည္လည္း အာရဗ္ကုန္သည္ မ်ား၊ စစ္ေရးကၽြမ္းက်င္သူမ်ားအား ၀မ္းသာအားရ လက္ခံႀကိဳ ဆုိခဲ့သည္။
အာရဗ္လူမ်ဳိးမ်ားအား အျမင့္ဆံုးရာထူးရာခံမ်ား ခ်ီးျမွင့္ေပးခဲ့သည့္အျပင္ ေဒသခံအမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္လည္း ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခြင့္ေပးခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္မွစတင္၍ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထုိင္လာသူ အာရဗ္လူမ်ဳိးတုိ႕ သည္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)တြင္ အစၥလာမ္သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ အားသြန္ခြန္စုိက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး၊ ၄င္းမွတစ္ဆင့္ အာရဗ္တုိ႕၏ အစၥလာမ္သာသနာျပဳလုပ္ငန္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ဘက္သုိ႕လည္း ကူးစက္က်ယ္ျပန္႕လာခဲ့သည္။ မ်ားျပားလွစြာေသာအစၥလာမ့္သာသနိကအေဆာက္အဦးႏွင့္ ဘာသာေရး ဆုိင္ရာအထိမ္း အမွတ္အေဆာက္အဦးမ်ားစြာကုိ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသအႏွံအျပားတြင္ ယေန႕တုိင္ အထင္အရွား ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။” (အမ္ေအ.ဂဖၹါ(ရ္))
တမန္ေတာ္မုိဟမၼတ္ လမ္းညႊန္သင္ၾကားေပးခဲ့ေသာ အစၥလာမ္သာသနာေတာ္သည္ အလြန္က်စ္လစ္ခုိင္မာ အင္အားေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္ ႏွစ္(၁၀၀)အတြင္း ကမၻာ့အေရွ႕အေနာက္ေဒသရိွ ႏုိင္ငံအႏံွ႕အျပားသုိ႕ အစၥလာမ္သာသနာေရာင္၀ါ ထြန္းကားခဲ့သည္။ အစၥလာမ္သာသနာေရာင္၀ါ ထြန္းကားစကာလကပင္ အာရဗ္ႏုိင္ငံမ်ားမွ ေရာက္ရိွလာေသာ အာရဗ္စစ္သည္ စစ္သားမ်ား၊ သေဘၤာသားမ်ား၊ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ သာသနာျပဳသူမ်ား အဦးဆံုးေရာက္ရိွလာေသာ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသရိွ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားမွတစ္ဆင့္ အစၥလာမ္သာသနာသည္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသသုိ႕ ေရာက္ရိွလာခဲ့သည္။ အာရဗ္တုိ႕သည္ နဂုိကပင္ စီးပြားကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားေရးကုိ ခံုမင္သူမ်ားျဖစ္ေပရာ သူတုိ႕သည္ စီးပြားေရးအရ လည္းေကာင္း၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးအရလည္းေကာင္း၊ သာသနာျပဳေရးအတြက္ လည္းေကာင္း တစ္ႏုိင္ငံ မွ တစ္ႏုိင္ငံသုိ႕ အစဥ္သျဖင့္ ကူးလူးဆက္သြယ္မႈမ်ားရိွခဲ့သည္။ ေအဒီ(၈)ရာစုတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ သည္ ၄င္းမွ ထြက္ရိွေသာ အသင့္ကုန္ ပစၥည္းမ်ား အတြက္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား အႀကိဳက္ေတြ႕ ရိွေသာ ေစ်းကြက္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ပင္ အာရဗ္ကုန္ သည္တုိ႕သည္လည္း ထုိစဥ္က ကုန္ပစၥည္းခ်င္း ဖလွယ္ ေသာစနစ္၏ အက်ဳိးေက်းဇူးေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ားကုိ သူတုိ႕ႏွင့္ အသင့္ပါ လာေသာ ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ကုန္ပစၥည္းဖလွယ္ျခင္းျဖင့္ စီးပြားျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ အာရဗ္တုိ႔သည္ ထုိကဲ့သုိ႕ ကုန္ကူးသန္း ေရာင္း ၀ယ္ရန္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသရိွဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားကုိ အသံုးျပဳခဲ့သည္။အာရဗ္တုိ႕သည္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္သည့္ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ သူတုိ႕သည္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းခရီးသြား လုပ္ငန္းကုိ ကၽြမ္းက်င္သည့္အေလ်ာက္ ကမၻာ့အေရွ႕ဖ်ားႏွင့္ အေနာက္ ဘက္ျခမ္း ရိွ ေဒသမ်ားစြာတုိ႕တြင္ အစစအရာရာ ခ်ယ္လွယ္ႏုိင္ခဲ့ သည္။ အာရဗ္တုိ႕ သည္ ေအဒီ(၈) ရာစုႏွင့္ ေအဒီ(၁၆)ရာစု ၾကားကာလတစ္၀ုိက္၌ ကမၻာ့အေရွ႕ဖ်ားေဒသမ်ားတြင္ ကၽြမ္းက်င္ က်င္လည္ ေနသျဖင့္အာ(ရ္)ကန္ (ရခုိင္)ေဒသႏွင့္ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ ေအာက္ျမန္မာျပည္ ျမစ္၀ ကၽြန္းေပၚေဒသႏွင့္ ပတ္ သက္၍လည္း ေကာင္း အေကာင္း သတင္းၾကား ထားသူမ်ားျဖစ္သည့္အျပင္ ၄င္းေနရာေဒ သသုိ႕လည္း အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ေရာက္ခဲ့ဘူးသူမ်ားျဖစ္ ခဲ့ၾကသည္။ ေအဒီ(၈)ရာစုႏွင့္ (၁၆)ရာစုၾကား ကာလတြင္ အာရဗ္တုိ႕၏ ၾသဇာအရိွန္အ၀ါႀကီးမားခဲ့သေလာက္ သူတုိ႕သည္ ပါရွန္ပင္ လယ္ ေကြ႕(ယခု အာရဗ္ ပင္လယ္ေကြ႕)၊ တရုတ္ႏွင့္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒ သတုိ႕အားလံုး လုိလုိအား အဆင္ဆင္ေျပျပ ထိန္း ခ်ဳပ္ႏုိင္ ခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္အေတာအတြင္း အာရဗ္တုိ႕သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား အာ(ရ္) ကန္ (ရခုိင္) ေဒ သႏွင့္ ေအာက္ျမန္မာျပည္ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ားအ ျဖစ္ႏွင့္သာ သိကၽြမ္းခဲ့ သည္။ အာရဗ္ တုိ႕သည္ အာ(ရ္) ကန္(ရခုိင္)ႏွင့္ ေအာက္ျမန္မာျပည္အား `ရာ(ဟ္)မာ´ (ၿငိမ္းခ်မ္း သာ ယာျခင္း) ေဒသအျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳခဲ့သည္။ အာရဗ္တုိ႕သည္ ျမန္မာ့ထြက္ကုန္ျဖစ္ေသာ ၀ါ၊ ၀ါဂြမ္း၊ အေမြး အမွ်င္ရွည္ေသာ တိဗက္ႏြားတစ္မ်ဳိး၏ အၿမီးမ်ား၊ ကတၱီပါ။ သစ္၀တၱဳပစၥည္းမ်ား၊ ရွားေစာင္း လက္ပပ္ပင္၊ ေျပာင္းဖူး၊ၾကံ့ခ်ဳိ၊ ေက်ာက္ သံပတၱျမား၊ ေရႊေငြႏွင့္အျခားအဖုိးတန္သတၱဳပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္ တံုးမ်ား ကုိ ေရာင္း ၀ယ္ ေဖာက္ကားခဲ့သည္။ေဗြသာလီ (ေ၀သာလီ)မင္းဆက္ `မဟာစႏၵရား´မင္းနန္းတက္စဥ္ကာလ ေအဒီ (၇၈၈)တြင္ ရမ္းၿဗဲကၽြန္း တစ္၀ုိက္၌ မ်ားျပား လွ စြာေသာ ကုန္သည္ သေဘၤာမ်ား ပ်က္ခဲ့သည္။ သေဘၤာသားမ်ားသည္ အာရဗ္ မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ အာရဗ္သေဘၤာပ်က္မ်ားအား သက္ဆုိင္ ရာမွ အာ(ရ္)ကန္ကုန္းတြင္း ပုိင္းေဒသမ်ားတြင္ အေျခခ်ေနထုိင္ေစခဲ့သည္။အာရဗ္အေျခခ်ေနထုိင္သူတုိ႕သည္ ေဒသခံအမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့ၾက ၿပီး ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာစြာ ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ အာရဗ္တုိ႕၏ အိမ္ေထာင္သည္ ဘက္ မွ ေမြးဖြား လာေသာ ေသြးေႏွာေဒသခံတုိ႕သည္လည္း အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ မ်ားျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၄င္း အာရဗ္ တုိ႕သည္ ပင္လယ္ခရီးသြားကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ ေရးလုပ္ငန္းကုိ ထာ၀ရစြန္႔လႊတ္ခဲ့ၿပီး မိမိတုိ႕ အိမ္ေထာင္ သားမယားမ်ားႏွင့္ အုိးမကြာအိမ္မကြာ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိသာ စဲြၿမဲလုပ္ ကုိင္ခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ အာရဗ္တုိ႕သည္ ဗလီမ်ားစြာ တည္ေဆာက္ ခဲ့ၿပီး အစၥလာမ္သာသနာျပဳ လုပ္ ငန္း ကုိ စတင္ခဲ့ေလသည္။

စစ္ေရးကၽြမ္းက်င္ၿပီး အစၥလာမ္သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းကုိလည္း အားသြန္ခြန္စုိက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ `မုိဟမၼဒ္ဟာနိဖ္´ဆုိသူသည္ ေအဒီ(၆၈၀)တြင္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေျမာက္ဘက္ေတာတြင္းေဒသ၌ ထုိစဥ္ကေနထုိင္ေသာလူအရုိင္းအစုိင္း(cannibals)တုိ႕၏ ဘုရင္မ`ကယာပူရီ(koyapuri)အေပၚ စစ္ေအာင္ႏုိင္ခဲ့သည္။ သူမႏွင့္ အေပါင္းပါအားလံုးတုိ႕သည္ အစၥလာမ္သာသနာ့ေဘာင္ အတြင္း သုိ႕၀င္ ေရာက္လာ ခဲ့ေလ သည္။`ဟာနိဖ္´သည္သူမ အားအိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့သည္။`အာမိရ္ဟာမ္ဇား´သည္လည္းထုိစဥ္ကဘူးသီးေတာင္ နယ္ တစ္၀ုိက္ရိွ `ကုလားပန္းဇင္´ (Kalapanzin) ဟုအမည္ရိွေသာ ေဒသတစ္၀ုိက္ တြင္ မင္းမူေနေသာ ဘုရင္`ေဂၚေလာင္ဂ်ီ(Gaulongyi)အား အစၥလာမ္သာသနာအတြင္းသုိ႕စည္းရံုးသိမ္းသြင္းႏုိင္ခဲ့သည္။`အာမိရ္ ဟာမ္ဇား´သည္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသ တစ္ခုလံုးကုိလည္း စစ္ေအာင္ ႏုိင္ခဲ့သည္။သုိ႕ေသာ္ ဘန္ဂါ (လ္(ေခၚ) ဘဂၤလားေဒသမွေရာက္ ရိွလာေသာ ဟိႏၵဴမ်ားမ်ားျပား ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ ဆံုးတြင္ `အမိရ္ ဟာမ္ဇား´ထံမွ ဟိႏၵဴတုိ႕၏ နဂုိဘုရင့္ႏုိင္ငံ ကုိ ျပန္လည္ သိမ္းယူႏုိင္ခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္က အာ(ရ္) ကန္ (ရခုိင္)ေဒသသည္ အေစာပုိင္းဟိႏၵဴလူမ်ဳိးႏွင့္ ၄င္းတုိ႕၏ဘုရင္ မ်ား မင္းမူခဲ့ေသာေဒသျဖစ္ခဲ့ၿပီး ရခုိင္ ဗုဒၶ ဘာသာလူမ်ဳိးဟူ၍ မရိွ ခဲ့ေသာေဒသျဖစ္သည္။

ပါရွန္(ယခုအီရန္)လူမ်ဳိးတုိ႕သည္လည္း အာရဗ္တုိ႕၏ေျခရာကုိ နင္းခဲ့သည္။ ပါရွန္လူမ်ဳိးတုိ႕သည္ အစၥလာမ္ သာသနာေတာ္ကုိ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ၿပီး ေဒသခံအေရာအေႏွာလူမ်ဳိး(အာရဗ္ႏွင့္ အေစာပုိင္းဟိႏၵဴ)တုိ႕ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး သာသနာေရာင္၀ါထြန္းကားေရး အတြက္အစဥ္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ အာ(ရ္)ကန္ (ရခုိင္)ေဒသတြင္ အစၥလာမ္သာသနာသည္ ေဒသခံလူမ်ဳိးတုိ႕၏ လြတ္လပ္စြာ ႀကိဳဆုိေသာ ကုိးကြယ္ရာ ဘာသာ သာသနာျဖစ္လာၿပီး အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားသည္လည္း တဟုန္တို္း မ်ားျပားလာခဲ့သည္။ဆက္ရန္ ….

– See more at:  http://burmese.rohingyablogger.com/2012/12/blog-post_19.html#sthash.kQtgELQp.dpuf

ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား သိထုိက္ေသာ သမုိင္း ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား (အပုိင္း ၂)

မဟာမင္းခန္႔
RB Newsအာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသတြင္ အစၥလာမ္ ယဥ္ေက်းမႈကို ကဲြျပားစြာ သိသာထင္ရွားေသာ ရႈေထာင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖင့္ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။ ၄င္းသည္လည္း ကဲြျပားျခားနားေသာ အေၾကာင္း အရာ ျဖစ္ရုိးျဖစ္ စဥ္ေၾကာင္းျဖစ္ေပၚလာ ရျခင္းျဖစ္သည္။ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသတြင္ ေရာက္ရိွလာခဲ့ေသာ အာရဗ္ႏွင့္ ပါရွန္တုိ႔သည္ ေရွးယခင္ကပင္ ႀကီးထြားရွင္သန္ခဲ့ေသာ အစၥလာမ္ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ရႈေထာင့္စံုမွ လံုး၀ ဆန္႕က်င္သည့္ ယဥ္ေက်းမႈႀကီးကုိ ျဖတ္သန္းေက်ာ္လႊားလာခဲ့ေသာ လူမ်ဳိးမ်ားျဖစ္သည္။ (၁၀) ရာစုမ တုိင္မီက အာ(ရ္)ကန္ (ရခုိင္) ေဒသသည္ အိႏၵိယလူမ်ဳိးမ်ားေန ထုိင္ေသာေနရာေဒသျဖစ္ ခဲ့ၿပီး ေန ထုိင္ေသာ လူမ်ဳိးမ်ားသည္လည္း ဟိႏၵဴမ်ားသာျဖစ္ကာ ဘဂၤလားတြင္ ေနထုိင္ေသာလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ခပ္ဆင္ ဆင္တူသည္။ (Before the 10th century A.D. Arakan was an Indian Land, the inhabitants of which were Hindus similar to those of Bengal.)အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသ၏ အေစာပုိင္း ဟိႏၵဴလူမ်ဳိးတုိ႕သည္ အလြန္ေတြးေတာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ ပုိင္းျခားတတ္ သူမ်ားျဖစ္သည္။ သုိ႕ရာတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ဖံြ႔ၿဖိဳးႀကီးထြားေနေသာ ဟိႏၵဴအယူ၀ါဒတုိ႕၏ ထံုးတမ္း အစဥ္ အလာတစ္ခုကဲ့သုိ႕ျဖစ္ေနေသာ ဇာတ္နိမ့္၊ ဇာတ္ျမင့္ ခဲြျခားဆက္ဆံတတ္ေသာ လူမႈ အက်င့္စရုိက္ဆုိးေၾကာင့္ အာ(ရ္)ကန္ (ရခုိင္)ေဒသရိွ အေစာပုိင္းဟိႏၵဴတုိ႕၏ လူမႈဘ၀ကူးလူး ဆက္ဆံေရး အသီးသီးတြင္လည္း ဇာတ္နိမ့္၊ ဇာတ္ျမင့္ခဲြျခားတတ္သည့္ စနစ္ရိွခဲ့သည္မွာ ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ အလ်င္း မရိွေပ။ ၄င္းစနစ္ ဆုိးေၾကာင့္ ဇာတ္နိမ့္ဟိႏၵဴမ်ားသည္ တန္းတူအခြင့္အေရး အျပည့္ အ၀မရရိွခဲ့ေပ။ ျဗဟ္မန္တုိ႕၏ ၾသဇာအရိွန္အ၀ါသည္လည္း ထုိ လူမႈစနစ္အေပၚတြင္ မတရား လႊမ္းမုိး ခ်ယ္လွယ္ျခင္းႏွင့္ ရက္စက္ၾကမ္း ၾကဳတ္ျခင္းမ်ား အစဥ္ဖံုးလႊမ္းခဲ့သည္။ ျဗဟ္မန္တုိ႕သည္ ဘာသာ ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္ႀကိဳက္အေတြ႕ဆံုးသေဘာ အျမင္တုိ႕ကုိ အၿမဲေထာက္ခံ သက္၀င္ေစ ခဲ့သျဖင့္ ဇာတ္နိမ့္၊ ဇာတ္ျမင့္ ခဲြျခား ဆက္ဆံ ေသာ လူမႈနယ္ပယ္ အသုိင္းအ၀န္းသည္ က်ဥ္းသထက္ က်ဥ္းေျမာင္းလာၿပီး၊ အေျခအေန သည္လည္း ဆုိးသထက္ဆုိး၀ါးလာခဲ့သည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ျဗဟ္မန္၀ါဒီတုိ႕သာလွ်င္ သီးသီးသန္႕သန္႕ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားႏုိင္ေသာ ဘာသာေရးေက်ာင္းေတာ္ ၀ါဒမ်ားေပၚ ေပါက္လာခဲ့သည္။ သူတုိ႕သည္ ဇာတ္နိမ့္သူႏွင့္ ဇာတ္ျမင့္သူမ်ားၾကား ကြာဟမႈ က်ယ္ျပန္႕ေစခဲ့သည္။ ဇာတ္နိမ့္ ဇာတ္ျမင့္ အဆင့္ေပၚမူတည္ၿပီး ပညာသင္ ယူဆည္းပူးခြင့္ႏွင့္ အလုပ္အကုိင္ရရိွႏုိင္မႈ အခြင့္အလမ္းမ်ားကုိ သတ္မွတ္ ပုိင္းျခားေပးသည္။ ဇာတ္နိမ့္လူတန္းစား (the society of inferior classes) မ်ား၏ ဘ၀ကံၾကမၼာ အလွည့္ အေျပာင္း အားလံုးသည္လည္း မတရားစုိးမုိးခ်ယ္လွယ္ေသာ ဇာတ္ျမင့္လူတန္းစား တုိ႕၏ လက္၀ယ္တြင္ သာရိွသည္။ ၄င္းအျပင္ ဇာတ္နိမ့္လူတန္းစားတုိ႕ဘ၀တုိးတက္ ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳးပမ္းအား ထုတ္မႈဟူ သမွ်ကုိလည္း ဇာတ္ျမင့္တုိ႕ အၿမဲတားဆီးပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

အစၥလာမ္ သာသနာေတာ္သည္ ကဲြျပားျခားနားစြာ ဆက္ဆံျခင္းကုိ လံုး၀လက္မခံေပ။ ၄င္းအစၥလာမ္သာ သနာေတာ္၏ အရည္ အခ်င္းသည္ ဘာသာသာသနာ တစ္ခုအတြင္း ဇာတ္နိမ့္ဇာတ္ျမင့္ ဆက္ဆံျခင္းကုိ ခံေနရေသာ ဇာတ္နိမ့္ဟိႏၵဴလူမ်ဳိးတုိ႕အတြက္ အစၥလာမ္ သာသနာေတာ္က ေပးအပ္ထားေသာ လြတ္ လပ္ျခင္း၊ သာတူညီ မွ်မႈရိွျခင္း၊ လူမႈအခြင့္အေရးမ်ား တန္းတူရည္တူရိွေနျခင္း၊ လြတ္လပ္စြာ စီးပြားေရး လုပ္ ပုိင္ ခြင့္ႏွင့္ လူမႈဘ၀ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ မိမိကုိယ္စြမ္းရိွသမွ် လုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ားရိွေနသည္ကုိ အား တက္စရာ၊ စိတ္၀င္စားစရာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ သူတုိ႕အတြက္ ေကာင္းကင္ဘံုမွ ၾကယ္တာရာကုိ ဆြတ္ခူး ရရိွ သကဲ့သုိ႕ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းေရာင္ျခည္မ်ား ထြန္းလင္း ေတာက္ပခဲ့သည္။ ထုိသုိ႕အေမွာင္ ထုအတိလႊမ္း မုိးေနေသာ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသတြင္ လူမႈဘ၀အ၀၀ တန္းတူရည္တူရိွၿပီး သာယာ၀ေျပာေသာ လူ႕ေဘာင္သစ္ တစ္ခု တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အားတက္သေရာ ႀကိဳးပမ္းေးဆာင္ရြက္သူမ်ားမွာ- Mohamed Hanif, Amir Hamza, Badar Shah, Babejee Shah, Haidar Ali Shah, Nurullah Shah, Afzal Shah, Gulmul Shah, Sikandar Shah, Kalasee Meah Shah, Hussain Shah တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္တုိ႕သည္ စြန္႕ပစ္ျခင္းႏွင့္ ဥေပကၠာျပဳျခင္းခံရေသာ ဇာတ္နိမ့္ဟိႏၵဴမ်ားအတြက္ အစၥလာမ္ သာသနာေတာ္၏ လမ္းညႊန္ မႈျဖစ္သည့္ အလႅာဟ္ (Allah)အတြက္ စည္း လံုးညီညႊတ္ျခင္း၊ လူသားအားလံုး သာတူညီ မွ်ျဖစ္ၿပီး ခ်စ္ျခင္း ညီအစ္ကုိ ပမာျဖစ္သည္ဟူေသာ ျမင့္ျမတ္သည့္ အစၥလာ့မ္ အယူ ၀ါဒတုိ႕သည္ လူ႔ဘ၀သစ္တစ္ခု တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ မဟာအခြင့္ အေရးႏွင့္ ေမွ်ာ္ လင့္ျခင္းေရာင္ျခည္ သစ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ ၄င္း တုိ႕သည္ သာသနာေဟာင္းကုိ စြန္႕လႊတ္ၿပီး အစၥလာမ့္သာသနာေဘာင္အတြင္း ၀င္ေရာက္လာ သူမ်ားအတြက္ လူမႈဖူလံုေရးအသင္း အဖဲြ႕မ်ား ဖဲြ႕စည္းကာ လူမႈဘ၀ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ အခမဲ့ကူညီပံ့ပုိးေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သည့္အျပင္ အိမ္ေရွ႕မင္းသားႏွင့္ လယ္သမားတို႕သည္ (စြာလာသ္) ၀တ္ျပဳရာတြင္ တစ္ခ်ိန္တည္း တစ္ေနရာတည္းႏွင့္ တစ္ေပါင္း တည္းစုေပါင္း၀တ္ျပဳလာခဲ့ၾကသည္။

၁၀ ရာစုေႏွာင္းပုိင္းကာလတြင္ အစၥလာမ္ သာသနာေတာ္သည္ `အာသံ´ ကမ္းေျခမွတစ္ဆင့္ မေလးရွား သုိ႕ တစ္ဟုန္ထုိးျပန္႕ႏွံ႕ သြားခဲ့ၿပီး အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသ တစ္နံတစ္လ်ားတြင္လည္း စိမ့္၀င္ထုိးေဖာက္ ခဲ့ သည္။ သာဓကအားျဖင့္ ထူးဆန္းေသာ ဗလီျဖစ္သည့္ Akyab (စစ္ေတြ) မီးပိြဳင့္အနီးရိွ Badarmokan (ဗုဒ ၶေမာ္ ေခၚ ေဗာ္ေဒါရ္မူကန္) (အေပၚပံု) ဗလီကုိ ၾကည့္ရႈျခင္းျဖင့္ သိသာႏုိင္သည္။ ေဒသခံလူမ်ဳိး ဘာသာ မေရြး ၄င္းဗလီကုိ အထူးၾကည္ ညိဳေလးစားၾကၿပီး အခါမလပ္ ၀င္ေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ေနသူမ်ားကုိလည္း ယေန႕တုိင္ အထင္ အရွားေတြ႕ရိွႏုိင္သည္။ (သုိ႕ရာတြင္ ေဒသခံတုိ႕၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း တက္လာေသာ တပ္မေတာ္ အစုိး ရလက္ထက္၌ ၄င္းဗလီ၏ မြမ္းမံျပင္ဆင္မႈ အေန အထား ကုိ ဥေပကၡာၿပုထားသည္ဟု သိရိွရသည္။ )

အေစာပုိင္း အေျခခ်ေနထုိင္ လာသူမ်ား၏ သားစဥ္ေျမး ဆက္တစ္ခ်ဳိ႕ႏွင့္ အစၥလာမ္ ဘာသာသုိ႕ ကူးေျပာင္း လာသူေဒသခံအခ်ဳိ႕ သည္ ေရွးမူမပ်က္ ရုိးရာအစဥ္အလာကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ထိန္းသိမ္း လာခဲ့ သူ မ်ား ျဖစ္ သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ၄င္းတုိ႕၏ နာမည္၊ ယံုၾကည္ ခ်က္ႏွင့္ ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ ထံုးတမ္းစဥ္ လာတုိ႕ကုိလည္း အၿမဲရင္၀ယ္ပုိက္ ေစာင့္ေရွာက္လာခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ ၄င္းတုိ႕သည္ “ရုိ ဟင္ ဂ်ာ´´လူ မ်ဳိး မ်ားျဖစ္ ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ အာ(ရ္)ကန္ (ရခုိင္)ျပည္အႏွံ႕ အထူးသျဖင့္ ေမယုခရုိင္ႏွင့္ စစ္ေတြ ခရုိင္ေဒသ တုိ႕တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႕ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ထုိေဒသမ်ားသည္ အျခားေဒသမ်ားထက္ လယ္ယာ ထြန္ယက္စုိက္ပ်ဳိးရန္ ေျမဆီၾသဇာေကာင္းမြန္ေသာေဒသ ျဖစ္သည္။ `ရုိဟင္ဂ်ာ´ ဟူေသာ စကားရပ္သည္ Arabic Original အရဗီမူရင္းစကားရပ္ျဖစ္ေသာ Rahma `ရာ(ဟ္)မ´ ေခၚ ၾကင္နာျခင္းဟူေသာ အဓိပၸါယ္ ရသည့္စကားရပ္မွ ဆင္းသက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

`ရုိဟင္ဂ်ာ´ အျပင္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)ေဒသတြင္ ရခုိင္မင္း စႏၵာသုဓမၼ (၁၆၅၂-၁၆၈၄) လက္ထက္တြင္ ၀င္ေရာက္ခုိလံႈခဲ့ေသာ Shah Shujah `ရွားရွဴးဂ်ား´မင္း၏ ေနာက္လုိက္မ်ဳိး ဆက္မ်ားျဖစ္သည့္ Kaman `ကမန္´တုိ႕၏ သမုိင္းေနာက္ခံသည္လည္း အာ(ရ္) ကန္(ရခုိင္)သမုိင္းတြင္ မပါမၿပီးေသာ အထူး က႑ တစ္ရပ္မွ ပါ၀င္ေပသည္။ ကမန္လူမ်ဳိးတုိ႕သည္ အာ(ရ္)ကန္(ရခုိင္)တစ္ျပည္လံုးတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေန ထုိင္ လွ်က္ ရိွၿပီး၊ အထူးသျဖင့္ စစ္ေတြ၊ ရမ္းၿဗဲ ႏွင့္ သံတဲြတစ္၀ုိက္တြင္ အေနမ်ားသည္။ `ကမန္´ဆုိေသာေ၀ါ ဟာရသည္ ပါရွန္ (ယခုအီရန္)စကားရပ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး Archers ေလးသည္ေတာ္ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: